1
00:00:00,040 --> 00:00:02,000
.:: www.ALLPlayer.org ::.

2
00:00:00,960 --> 00:00:04,960
movie info|XviD 624x468 23.976 fps|700.8 MB

3
00:00:05,759 --> 00:00:09,279
The Lost Tomb Of Jesus.2007.XviD.

4
00:00:11,519 --> 00:00:13,400
Najbardziej znana œmieræ w historii...

5
00:00:13,439 --> 00:00:16,839
...to œmieræ Jezusa z Nazaretu.

6
00:00:19,199 --> 00:00:22,960
Dwa tysi¹ce lat temu, w pierwszym wieku Jeruzalem

7
00:00:23,000 --> 00:00:26,519
zosta³ ukrzy¿owany przez Rzymian.

8
00:00:26,839 --> 00:00:30,960
Ewangelie mówi¹, ¿e by³ pochowany w  grobie...

9
00:00:32,600 --> 00:00:35,439
I dwa dni potem, María Magdalena|jedna z Jego najbli¿szych uczennic

10
00:00:35,479 --> 00:00:38,520
...znalaz³a grób pusty.

11
00:00:43,159 --> 00:00:49,280
Lecz zgodnie z ewangeli¹ Mateusza,|by³a jeszcze inna opowieœæ kr¹¿¹ca po œmierci Jezusa.

12
00:00:49,880 --> 00:00:51,759
I chocia¿ w ewangelie nazywaj¹ to k³amstwem

13
00:00:51,799 --> 00:00:56,560
...rozchodzi³a siê pog³oska, ¿e uczniowie|Jezusa przenieœli potajemnie cia³o swojego mistrza ...

14
00:00:56,600 --> 00:00:59,880
...by pochowaæ go na zawsze.

15
00:01:02,320 --> 00:01:08,040
Jeœli to jest prawda, wed³ug pierwszowiekowej,|¿ydowskiej tradycji pochówku zmar³ych w Jeruzalem...

16
00:01:08,079 --> 00:01:13,560
...Cia³o Jezusa by³o by przeniesione do grobu|rodzinnego wykutego w skale.

17
00:01:14,799 --> 00:01:20,519
A wiêc po ukrzy¿owaniu do zmartwychwstania,|ponowny pochówek by³ utrzymywany w sekrecie...

18
00:01:20,560 --> 00:01:24,319
...przez swoich najbli¿szych uczniów.

19
00:01:24,400 --> 00:01:27,239
Cia³o Jezusa zosta³o zawiniête w ca³un...

20
00:01:27,280 --> 00:01:30,719
...i pozostawione do roz³o¿enia.

21
00:01:32,079 --> 00:01:35,879
Rok póŸniej, Jego uczniowie powrócili..

22
00:01:35,920 --> 00:01:37,799
...tym razem po³¹czyæ Go ze swoj¹ rodzin¹...

23
00:01:37,840 --> 00:01:41,359
...w koñcowej ceromonii pogrzebu.

24
00:01:43,560 --> 00:01:47,359
Maria, Matka Jezusa uczestniczy³a w ceremonii.

25
00:01:47,400 --> 00:01:50,239
María Magdalena tak¿e tam by³a.

26
00:01:50,280 --> 00:01:53,120
Jego bracia: Szymon...

27
00:01:53,159 --> 00:01:55,040
Józef,

28
00:01:55,079 --> 00:01:56,000
Juda,

29
00:01:56,040 --> 00:01:57,920
I Jakub...

30
00:01:57,959 --> 00:02:02,599
Którzy przygotowali koœci Jezusa do koñcowego pochówku...

31
00:02:02,760 --> 00:02:04,640
...umieszczaj¹c w wapiennej urnie...

32
00:02:04,680 --> 00:02:07,599
...zwanej "kostnic¹".

33
00:02:12,360 --> 00:02:16,159
Imiê Jezusa zosta³o pospiesznie napisane w œrodku...

34
00:02:16,199 --> 00:02:19,039
Jego "kostnica" zosta³a umieszczona w niszy...

35
00:02:19,080 --> 00:02:20,919
...w izbie wewnêtrznej...

36
00:02:20,960 --> 00:02:22,840
...zapieczêtowana na zawsze...

37
00:02:22,879 --> 00:02:26,520
...g³êboko w swoim grobie rodzinnym.

38
00:02:28,639 --> 00:02:31,560
ZAGINIONY GRÓB JEZUSA

39
00:02:44,960 --> 00:02:46,840
To by³o pi¹tkowe popo³udnie...

40
00:02:46,879 --> 00:02:50,000
...zaraz pod mym oknem...

41
00:02:50,719 --> 00:02:52,599
trwa³y prace konstrukcyjne.

42
00:02:52,639 --> 00:02:57,479
By przygotowaæ miejsce pod|budowê, rozbijano ska³y dynamitem.

43
00:02:58,400 --> 00:03:03,120
Ciekawi, jak wszystkie dzieci,|pobiegliœmy zobaczyæ eksplozjê.

44
00:03:03,159 --> 00:03:07,000
Zaraz po wybuchu, jak tylko opad³ py³...

45
00:03:07,960 --> 00:03:10,800
Zobaczy³em  grobowiec.

46
00:03:10,840 --> 00:03:14,439
powy¿ej wejœcia by³ trójk¹t i ko³o.

47
00:03:18,520 --> 00:03:22,319
Wiosn¹ 1980r., w Talpiot, na po³udnie od Jeruzalem...

48
00:03:22,360 --> 00:03:27,879
...wybuchy wykonane przez ekipy budowlane,|ods³oni³y wejœcie do grobowca...

49
00:03:28,120 --> 00:03:30,960
...mia³ dwa tysi¹ce lat.

50
00:03:31,000 --> 00:03:34,800
Mój syn wbieg³ do domu, mia³ osiem lat...

51
00:03:34,840 --> 00:03:39,439
I krzycza³: "Mamo, robotnicy burz¹ grób, który odkryli."

52
00:03:39,639 --> 00:03:44,039
Zaczê³am szukaæ i dzwoniæ po ró¿nych archeologach...

53
00:03:45,360 --> 00:03:48,199
Lecz ¿aden nie by³ dostêpny.

54
00:03:48,240 --> 00:03:52,039
Wtedy wezwa³am policjê by zatrzymali wyburzanie.

55
00:03:52,080 --> 00:03:54,919
Za³oga budowlana uda³a siê do domów.

56
00:03:54,960 --> 00:03:57,800
Poniewa¿ zbli¿a³ siê Szabat.

57
00:03:57,840 --> 00:04:01,639
W niedzielê rano, pod naciskiem inwestorów...

58
00:04:01,680 --> 00:04:04,520
...wezwano ekipê archeologów po wyjaœnienia.

59
00:04:04,560 --> 00:04:09,319
Mieli tylko trzy dni zanim grób|zostanie zapieczêtowany i zalany cementem.

60
00:04:09,360 --> 00:04:14,120
"Widzia³em to du¿e trzêsawisko, z traktorami i koparkami...

61
00:04:14,159 --> 00:04:17,000
...i ciê¿arówki kr¹¿¹ce w ró¿nych kierunkach...

62
00:04:17,040 --> 00:04:20,800
...i akurat w centrum tego by³a ta szczelina, dziura...

63
00:04:20,839 --> 00:04:25,160
...która wydawala siê wejœciem do grobu w Talpiot.

64
00:04:25,639 --> 00:04:28,480
Powy¿ej wejœcia by³a unikalna fasada...

65
00:04:28,519 --> 00:04:31,360
starannie wyrzeŸbiony daszek i okr¹g...

66
00:04:31,399 --> 00:04:34,240
...które zainteresowa³y archeologów.

67
00:04:34,279 --> 00:04:39,040
Nie ma w¹tpliwoœci, ¿e symbole w|fasadzie grobu, coœ znaczy³y...

68
00:04:39,079 --> 00:04:43,839
Ma³o prawdopodobne jest, ¿e osoby|czy rodzina, która przysz³a zasun¹æ grób...

69
00:04:43,879 --> 00:04:46,720
umieœci³a te znaki przypadkiem.

70
00:04:46,759 --> 00:04:49,600
Musz¹ coœ symbolizowaæ.

71
00:04:49,639 --> 00:04:51,519
Co symbolizuj¹? -nie wiem.

72
00:04:51,560 --> 00:04:57,079
Lecz rzadkoœci¹ jest spotkaæ ten typ|symboliki w zwyczajnym, prostym grobie

73
00:04:58,279 --> 00:05:01,079
Shimon Gibson, m³ody badacz grobu...

74
00:05:01,120 --> 00:05:03,000
By³ jednym z pierwszych w œrodku.

75
00:05:03,040 --> 00:05:05,879
Przejrza³ odkrycia.

76
00:05:05,920 --> 00:05:09,720
-To by³o wielkie, bardzo|podniecaj¹ce dla mnie wejœæ do grobowca...

77
00:05:09,759 --> 00:05:12,600
...który by³ podzielony na stro¿ytn¹ komnatê...

78
00:05:12,639 --> 00:05:17,079
...i nisze w œcianach, gdzie znajdowa³y siê cia³a...

79
00:05:18,399 --> 00:05:22,040
...ulokowane w ró¿nych kierunkach...

80
00:05:22,240 --> 00:05:28,319
By³o bardzo wa¿ne przenieœæ|jak najwiêksz¹ liczbê szczegó³ów archeologicznych na plany.

81
00:05:28,959 --> 00:05:34,360
Szczegó³owy plan Gibsona,|zarejestrowa³ ka¿dy centymetr w œrodku z grobu.

82
00:05:35,680 --> 00:05:40,399
Od izby wewnêtrznej, rozchodzi³o siê szeœæ ma³ych wydr¹¿eñ,

83
00:05:40,439 --> 00:05:44,639
...zwanych "Loculis", albo "Cohin" po hebrajsku.

84
00:05:45,240 --> 00:05:50,279
W ka¿dym Cohib, archeolodzy znaleŸli|dziesiêæ trumien wapiennych.

85
00:05:51,000 --> 00:05:54,279
Znanych tak¿e jako "Kostnice".

86
00:05:54,839 --> 00:05:59,600
Kostnice szybko zosta³y przetransportowane|do Muzeum Rockefeller w Jeruzalem.

87
00:05:59,639 --> 00:06:04,399
dzia³aj¹cego pod kierunkiem Wydzia³u Staro¿ytnoœci Izraela.

88
00:06:08,279 --> 00:06:11,120
Koœci i resztki znalezione w œrodku...

89
00:06:11,160 --> 00:06:16,199
zosta³y posegregowane w oddzielne|pude³ka do ponownego pochowania

90
00:06:16,920 --> 00:06:23,040
W³adze zdecydowa³y rozpatrzyæ podania|ortodoksyjnej wspólnoty ¿ydowskiej w Jeruzalem...

91
00:06:23,600 --> 00:06:28,879
...i oddaæ resztki koœci, które|by³y analizowane przez antropologów...

92
00:06:32,240 --> 00:06:35,079
...do ponownego pochówku.

93
00:06:35,120 --> 00:06:39,879
Wtedy zacz¹³ siê proces katalogowania|staro¿ytnych pude³ek z koœæmi.

94
00:06:39,920 --> 00:06:44,360
Do 1980, zosta³o znalezionych ponad tysi¹c "kostnic".

95
00:06:44,720 --> 00:06:48,920
Lecz tylko 20%, mia³o wyrzeŸbione imiê zmar³ego.

96
00:06:50,480 --> 00:06:55,120
Wtedy odkryto, ¿e szeœæ z dziesiêciu, mia³y inskrypcje...

97
00:06:55,279 --> 00:06:59,720
Nie s¹ to du¿e inskrypcje, i ich zamiarem nie jest...

98
00:07:00,040 --> 00:07:04,800
...postrzeganie ich przez innych,|ani upamiêtnianie zmar³ych.

99
00:07:04,839 --> 00:07:09,600
S¹ tam, po to aby cz³onkowie rodziny,|chc¹c zmieniæ miejsce urny...

100
00:07:09,639 --> 00:07:14,079
...wiedzieli która jest która i która nale¿y do kogo.

101
00:07:19,240 --> 00:07:24,959
Spostrze¿enia archeologów udowadniaj¹,|¿e zwyczaj u¿ywania "kostnic" w pogrzebach w Jeruzalem...

102
00:07:25,000 --> 00:07:27,839
...przetrwa³ tylko sto lat...

103
00:07:27,920 --> 00:07:33,240
do roku 70 naszej ery,|kiedy Jeruzalem zosta³o zniszczone przez Rzymian.

104
00:07:33,680 --> 00:07:37,439
A odkrycie inskrypcji na kamiennych trumnach jak te...

105
00:07:37,519 --> 00:07:43,040
zapewniaj¹ archeologów, kataloguj¹c imiona,|specyficznych dla czasów Jezusa.

106
00:07:43,240 --> 00:07:47,000
Na jednej z "kostnic" odkrytej w grobie w Talpiot...

107
00:07:47,040 --> 00:07:49,879
...napisanej po Aramejsku, odkryto zdumiewaj¹ce imiê...

108
00:07:49,959 --> 00:07:52,800
"Yeshua bar Yehosef"

109
00:07:58,600 --> 00:08:01,920
Yeshua albo Jezus, syn Józefa.

110
00:08:03,360 --> 00:08:07,480
Yeshua bar Yehosef. Kiedy zosta³o to odkryte...

111
00:08:09,120 --> 00:08:15,160
...archeolodzy byli podekscytowani, a nawet|podnieceni bo nie s³yszeli o czymœ takim...

112
00:08:15,879 --> 00:08:18,680
"ZnaleŸliœmy kostnicê Jezusa, syna Józefa?"

113
00:08:18,759 --> 00:08:22,319
Nie by³o tak naprawdê o czym mówiæ.

114
00:08:24,439 --> 00:08:29,199
Dziœ, kostnica Jezusa, syna|Józefa jest w posiadaniu w³adz...

115
00:08:29,240 --> 00:08:33,879
...z Izraela, albo AAI. Jak reszta kostnic grobu Talpiot.

116
00:08:36,960 --> 00:08:40,720
Wiêkszoœæ z nich by³o przechowywanych|w tym ogromnym magazynie...

117
00:08:40,759 --> 00:08:43,120
Dlaczego?

118
00:08:43,679 --> 00:08:47,440
Zebraliœmy zespó³ naukowców, uczonych i dziennikarzy.

119
00:08:47,519 --> 00:08:49,360
By zbadaæ dziesiêæ| staro¿ytnych pude³ z koœæmi...

120
00:08:49,440 --> 00:08:53,600
...by dowiedzieæ siê dlaczego zostaly pominiête.

121
00:09:02,840 --> 00:09:05,639
- To jest ta. Felix?

122
00:09:05,720 --> 00:09:09,240
Ta mierzy 5,6 (.......)To jest ta.

123
00:09:09,519 --> 00:09:12,200
Jezus syn Józefa

124
00:09:15,279 --> 00:09:18,120
Dzisiaj jest u eksperta w pismach staro¿ytnych

125
00:09:18,200 --> 00:09:20,039
wybitnego profesora Harvardu:

126
00:09:20,120 --> 00:09:23,879
Frank Moore Cross, by przeanalizowa³ inskrypcje.

127
00:09:23,919 --> 00:09:27,720
Poniewa¿ wiedz¹c, ¿e wyryte na kostnicy znaki...

128
00:09:27,759 --> 00:09:32,279
...to litery, s¹ tak nieforemne, ¿e trudno je odczytaæ.

129
00:09:33,519 --> 00:09:38,159
-Tekst jest bardzo nierówny, mo¿na by rzec, ¿e to ba³agan

130
00:09:38,360 --> 00:09:40,159
Naukowcy opisuj¹ to jako graffiti.

131
00:09:40,240 --> 00:09:43,039
Tak pobie¿nie, ¿e wydawa³by siê byæ pisany, tylko dla...

132
00:09:43,080 --> 00:09:46,879
...najbli¿szej rodziny, która mog³a by to przeczytaæ.

133
00:09:46,960 --> 00:09:50,279
Jest tutaj "X" przed imieniem.

134
00:09:51,759 --> 00:09:54,559
potem imiê Yeshua, i...

135
00:09:54,639 --> 00:09:58,639
...za tym imieniem jasno widaæ imiê Yehosef.

136
00:09:59,399 --> 00:10:00,320
"syn Józefa".

137
00:10:00,399 --> 00:10:04,559
Nie mam w¹tpliwoœæ, ¿e to siê czyta "Yeshua...

138
00:10:05,159 --> 00:10:09,480
...Yeshua bar Yehosef", to jest: Jezus syn Józefa.

139
00:10:12,840 --> 00:10:15,639
Jezus, syn Józefa.

140
00:10:15,720 --> 00:10:21,399
Analiza Profesora Cross'a przeprowadzona na zdjêciu,|nakierowa³a nas dok³adnie czego musimy szukaæ.

141
00:10:21,480 --> 00:10:24,360
...na starej trumnie.

142
00:10:29,159 --> 00:10:31,919
"Jezus syn Józefa"

143
00:10:48,320 --> 00:10:50,200
Jezus syn Józefa.

144
00:10:50,240 --> 00:10:53,039
Zdumiewaj¹ce, Nie?

145
00:10:55,080 --> 00:10:58,840
Zdumiewaj¹ce to nie odpowiednie s³owo...

146
00:10:58,919 --> 00:11:03,320
Czy ta kamienna trumna nale¿a³a do Jezusa z Nazaretu?

147
00:11:03,639 --> 00:11:06,480
By odpowiedzieæ to pytanie, musimy przeanalizowaæ wszystkie

148
00:11:06,559 --> 00:11:11,159
...archeologiczne dowody skrywane w tym grobie rodzinnym.

149
00:11:11,320 --> 00:11:14,159
Czy to zgodne z chrzeœcijañsk¹ tradycj¹?

150
00:11:14,240 --> 00:11:17,000
Czy podwa¿a Wiarê?

151
00:11:19,000 --> 00:11:22,799
Jeœli koœci Jezusa zosta³y by|znalezione jutro w Jerusalem...

152
00:11:22,879 --> 00:11:26,639
...i niew¹tpliwie zosta³o by|potwierdzone, ¿e to koœci Jezusa...

153
00:11:26,679 --> 00:11:28,559
czy to zburzy³oby Wiarê chrzeœcijañsk¹?

154
00:11:28,600 --> 00:11:30,480
Z pewnoœci¹ nie zburzy³by mojej.

155
00:11:30,519 --> 00:11:34,600
Odejdê nie zwa¿aj¹c na cia³o, w górê, do Boga

156
00:11:36,279 --> 00:11:40,039
Wydaje siê, ¿e chrzeœcijanie nie|mog¹ przyj¹æ, ¿e szcz¹tki Jezusa...

157
00:11:40,080 --> 00:11:42,919
...by³y przenoszone do grobu rodzinnego.

158
00:11:42,960 --> 00:11:46,879
Zaraz potem zniknê³y jak mówi w Ewangelia.

159
00:11:48,720 --> 00:11:53,120
Zgodnie z wiar¹ Chrzeœcijan, Jezus wst¹pi³ do nieba.

160
00:11:53,559 --> 00:11:59,159
Teoretycznie, jego absencja mo¿e byæ|duchowa, zostawiaj¹c za sob¹ swoje cia³o.

161
00:11:59,320 --> 00:12:03,080
Faktycznie, ci, którzy uwa¿aj¹|ewangelie jako dokumenty historyczne

162
00:12:03,159 --> 00:12:07,879
mog¹ s¹dziæ, ¿e szcz¹tki Jezusa zosta³y w grobie rodzinnym.

163
00:12:07,919 --> 00:12:10,759
-Najpierw jest po³o¿ony w grobie tymczasowym

164
00:12:10,799 --> 00:12:12,679
a póŸniej...w koñcu

165
00:12:12,720 --> 00:12:15,360
magicznie znika

166
00:12:15,639 --> 00:12:22,919
...i idzie do nieba, co jest punktem wiary Chrzeœcijan,|ale jeœli chcemy podejœæ historycznie i realistycznie...

167
00:12:23,279 --> 00:12:27,559
...zosta³ by pochowany ostatecznie, jak dobry ¯yd.

168
00:12:28,080 --> 00:12:31,960
A grób, musia³ mieæ grób rodzinny.

169
00:12:34,799 --> 00:12:37,600
Grób rodzinny Jezusa.

170
00:12:37,639 --> 00:12:40,480
Jeœli kostnica znaleziona w grobie Talpiot

171
00:12:40,559 --> 00:12:43,360
oznaczona jako "Jezus, syn Józefa"

172
00:12:43,440 --> 00:12:47,080
zawiera³a swego czasu szcz¹tki Jezusa

173
00:12:47,240 --> 00:12:52,559
to wszystkie kostnice w tym grobie,|musia³yby nale¿eæ do rodziny Jezusa

174
00:12:53,039 --> 00:12:56,799
Na piêciu pozosta³ych kostnicach, o|których doniesiono ¿e mia³y inskrypcje...

175
00:12:56,879 --> 00:13:02,080
mo¿emy spodziewaæ siê odnaleŸæ imiona|z drzewa geneologicznego Jezusa

176
00:13:05,440 --> 00:13:08,840
Jezus by³ synem Marii i Józefa.

177
00:13:09,320 --> 00:13:12,120
lecz wielu nie wie, ¿e wed³ug tradycji chrzeœcijañskiej

178
00:13:12,159 --> 00:13:15,759
mia³ dwie siostry: Miriam i Salomé,

179
00:13:17,000 --> 00:13:20,759
a ewangelia Mateusza, mówi nam ¿e mia³ czterech braci

180
00:13:20,799 --> 00:13:24,720
Szymona, Judê, Jakuba i Józefa.

181
00:13:26,600 --> 00:13:31,159
jego przybrany ojciec Józef, by³ potomkiem króla Davida.

182
00:13:31,360 --> 00:13:35,159
Lecz Józef najprawdopodobnie zmar³|w Nazaret, gdzie by³ pogrzebany...

183
00:13:35,200 --> 00:13:38,039
...nie w Jeruzalem.

184
00:13:39,039 --> 00:13:41,840
María matka Jezusa.

185
00:13:41,879 --> 00:13:43,759
Tak¿e by³a potomkiem Davida.

186
00:13:43,799 --> 00:13:47,600
Lecz w odró¿nieniu od Józefa, i|wed³ug tradycji chrzeœcijañskiej,

187
00:13:47,639 --> 00:13:50,480
zmar³a w Jeruzalem.

188
00:13:53,399 --> 00:13:56,240
I w tym samym grobie "Jezus syn Józefa",

189
00:13:56,279 --> 00:13:59,159
odkryto drugie imiê.

190
00:14:02,039 --> 00:14:05,840
Kostnica przechowywana jest w muzeum Izraela.

191
00:14:05,879 --> 00:14:07,759
-Jak widaæ rycina jest bardzo prosta.

192
00:14:07,799 --> 00:14:11,600
Hebrajskie litery, tworz¹ce to imiê to:

193
00:14:11,639 --> 00:14:14,360
"Mem" odpowiada M

194
00:14:14,519 --> 00:14:16,399
"Resh" do R

195
00:14:16,440 --> 00:14:19,480
"Yud" mo¿e byæ I albo Y

196
00:14:20,240 --> 00:14:24,679
I "Hei" w hebrajskim jest jak H w ³acinie, angielskim

197
00:14:26,960 --> 00:14:28,840
to tworzy Mariah.

198
00:14:28,879 --> 00:14:31,440
- Ma -ri -ah.

199
00:14:31,759 --> 00:14:35,559
I jest imieniem bardzo rzadko widywanym na kostnicach.

200
00:14:35,600 --> 00:14:37,480
...tu w Izraelu.

201
00:14:37,519 --> 00:14:40,120
Mariah, María.

202
00:14:40,399 --> 00:14:45,279
Znaleziona w tym samym grobie|rodzinnym co "Jezus, syn Józefa"

203
00:14:46,159 --> 00:14:49,919
Czy to ma byæ kostnica Maryi Dziewicy?

204
00:15:01,480 --> 00:15:05,279
W ca³ej histori, pocz¹wszy od pierwszysz greckich|t³umaczeñ Ewangelii Marka, najwczeœniejszej Ewangelii

205
00:15:05,320 --> 00:15:09,440
Imiê Marii Dziewicy, zawsze pisane by³o María.

206
00:15:11,080 --> 00:15:14,840
to ³aciñska odmiana hebrajskiej Miriam

207
00:15:18,759 --> 00:15:20,639
Po œmierci Jezusa

208
00:15:20,679 --> 00:15:25,919
María kontynuowa³a jego nauki i|musia³a zgromadziæ wielu zwolenników.

209
00:15:26,440 --> 00:15:31,200
W okresie przejœciowym religii, Rzymianie|tak¿e nawracali siê pod¹¿aj¹c za Jezusem.

210
00:15:31,240 --> 00:15:34,080
I kiedy jego popularnoœæ ros³a ³¹cz¹c zwolenników

211
00:15:34,120 --> 00:15:36,960
Imiê María zosta³o "z³acinizowane"

212
00:15:37,000 --> 00:15:41,720
Dlatego te¿ w Nowym Testamencie|Jej imiê zapisuje siê jako "María".

213
00:15:41,759 --> 00:15:45,559
Imiê María jest bardzo rzadkie w hebrajskim

214
00:15:45,600 --> 00:15:50,240
Lecz jest dok³adnie tym, które spotkano w grobie Talpiot.

215
00:15:55,200 --> 00:15:59,879
Jeœli w 1980 archeolodzy zadecydowaliby chocia¿ na moment,

216
00:16:00,000 --> 00:16:04,039
¿e to dzieñ odkrycia kostnicy Marii Dziewicy

217
00:16:04,799 --> 00:16:09,799
Jakich innych cz³onków rodziny|mog¹ siê spodziewaæ poza Ni¹?

218
00:16:10,559 --> 00:16:12,440
- Zobacz "Mateusz" !

219
00:16:12,480 --> 00:16:15,879
M, T, "Yud", "Hei" to - Matyah.

220
00:16:18,240 --> 00:16:22,039
- Matyah jest skrótem b¹dŸ zdrobnieniem

221
00:16:23,000 --> 00:16:25,840
Matithya, albo Mathithyao,

222
00:16:25,879 --> 00:16:29,320
od którego pochodz imiê Mateusz.

223
00:16:32,600 --> 00:16:37,200
Mateusz. Imiê, które zdaje siê nie pasowaæ do rodziny Jezusa

224
00:16:38,360 --> 00:16:42,159
Nowy Testament sk³ada siê z czterech Ewangelii

225
00:16:42,200 --> 00:16:44,080
Przypisana Mateuszowi

226
00:16:44,120 --> 00:16:46,960
Markowi, £ukaszowi i Janowi.

227
00:16:47,000 --> 00:16:50,759
Ewangelista Mateusz by³ uczniem Jezusa

228
00:16:51,799 --> 00:16:54,639
Znawcy nie wierz¹, ¿e by³ spokrewniony z Jezusem

229
00:16:54,679 --> 00:17:00,200
Ale jest du¿o powodów by s¹dziæ, ¿e|by³o wielu Mateuszów w rodzinie Jezusa.

230
00:17:02,320 --> 00:17:06,119
- Powiem Ci coœ bardzo interesuj¹cego, ¿e|s¹ dwa pochodzenia Jezusa, ka¿dy czyta³,

231
00:17:06,160 --> 00:17:10,920
¿e w oficjalnym rodowodzie Józef jest Jego przybranym ojcem

232
00:17:11,920 --> 00:17:15,720
w prostej linii pochodz¹cym od Krolów Izraela,

233
00:17:15,759 --> 00:17:18,599
dobrze znane, wielkie historyczne imiona.

234
00:17:18,640 --> 00:17:22,279
Lecz inny rodowód przedstawia £ukasz

235
00:17:22,480 --> 00:17:27,240
ludzie nie wiele o tym wiedz¹, rozdzia³ trzeci|wg. £ukasza, trzeba przewertowaæ kilka stron,

236
00:17:27,279 --> 00:17:29,960
To rodowód Marii

237
00:17:30,160 --> 00:17:35,880
I w tym rodowodzie, pojawia siê|piêciu, szeœciu, siedmiu albo oœmiu Mateuszów.

238
00:17:35,920 --> 00:17:40,480
Mathaia, Mathathias, to Mahabejskie...... pierwsze imiê

239
00:17:41,640 --> 00:17:44,480
królewskiej rodziny

240
00:17:44,519 --> 00:17:46,400
to kap³añskie imiê.

241
00:17:46,440 --> 00:17:49,279
Wiemy, ¿e María jest spokrewniona z El¿biet¹

242
00:17:49,319 --> 00:17:54,079
matk¹ Jana Chrzciciela, kap³ana.|Przez co ma kap³añskie powi¹zania

243
00:17:54,119 --> 00:17:57,799
Podobnie jak Juda, ze szczepu Syjonu.

244
00:17:59,880 --> 00:18:02,720
Dlatego te¿ ne wydaje mi siê w ogóle dziwne|abyœmy znaleŸli Mateusza w tym grobie,

245
00:18:02,759 --> 00:18:07,319
i w zasadzie jeden wiêcej nie zdziwi i da siê dopasowaæ

246
00:18:10,440 --> 00:18:12,319
Faktycznie, w odró¿nieniu od Mateusza

247
00:18:12,359 --> 00:18:17,119
pojawienie siê innych imion jak|Izaak albo Jan, zaprzeczy³yby

248
00:18:17,160 --> 00:18:19,960
jakoby ten grób by³ rzeczywistym grobem rodzinnym Jezusa,

249
00:18:20,000 --> 00:18:23,799
poniewa¿ nie pojawiaj¹ siê nigdzie w rodowodzie Jezusa.

250
00:18:23,839 --> 00:18:26,680
- Nie ma nawet pojedyñczego imienia, które|nie pasujê do ewangelicznej opowieœci.

251
00:18:26,720 --> 00:18:32,440
Ka¿de imiê w tm samym grobie ³¹czy siê. Ka¿de|pojedyñcze imiê ma ewangeliczne powi¹zanie.

252
00:18:32,480 --> 00:18:37,519
Nie istnieje ¿adne imiê, jak na|przyk³ad Daniel, które nie pasuje

253
00:18:42,079 --> 00:18:45,880
Na trzech kostnicach, cztery imiona zosta³u ods³oniête

254
00:18:45,920 --> 00:18:49,279
Józef, Jezus, María i Mateusz.

255
00:18:51,680 --> 00:18:54,519
I wtedy na kostnicy, znalezionej g³êboko w grobowcu

256
00:18:54,559 --> 00:18:56,440
odrkryto inne imiê.

257
00:18:56,480 --> 00:19:00,519
- Ta inskrypcja mówi Yosah, z "Hei" na koñcu

258
00:19:02,200 --> 00:19:06,000
i niew¹tpliwie jest zdrobnieniem Yehosef.

259
00:19:06,039 --> 00:19:09,839
I jako rycina na kostnicy jest troszeczkê nadzwyczajna.

260
00:19:09,880 --> 00:19:14,640
- Jeœli przek³adam go na Angielski,|to mówiê: To napewno Józef

261
00:19:14,680 --> 00:19:17,519
lecz nie jest tylko Józef,

262
00:19:17,559 --> 00:19:19,440
to Yosah.

263
00:19:19,480 --> 00:19:24,240
W hebrajskim jest bardzo popularne|i zwyczajne "Yose, Yose,!"

264
00:19:24,279 --> 00:19:28,599
Józef, to jak Joey, lecz nigdy nie us³yszysz Yosah

265
00:19:29,079 --> 00:19:31,920
i tak¿e nie s³ysza³o siê w czasach staro¿ytnych.

266
00:19:31,960 --> 00:19:35,599
"Yo" "E" przechodz¹ce w "A" "Yosah".

267
00:19:35,799 --> 00:19:38,640
zgadnij sk¹d znamy to imiê?

268
00:19:38,680 --> 00:19:44,200
W Ewangelii Marka, Jezus mia³ braci,|ludzie nie wiedz¹, ¿e Jezus mia³ braci

269
00:19:44,400 --> 00:19:50,119
wiêkszoœæ wyznawców w Koœciele Katolickim|mówi, ¿e byli to kuzyni albo przyrodni bracia,

270
00:19:50,160 --> 00:19:55,680
lecz wiêkszoœæ historyków biblijnych,|dok³adnie wie, ¿e Jezus mia³ braci

271
00:19:56,880 --> 00:20:02,599
ich imiona s¹ w Ewangeliach, czterej bracia|Jakub, Józef, Juda i Szymon.

272
00:20:02,640 --> 00:20:06,440
Lecz Józef, u Marka, tylko w|najwczeœniejszej Ewangelii Marka

273
00:20:06,480 --> 00:20:09,519
to nie Józef, to Yosah.

274
00:20:12,240 --> 00:20:18,920
Yosah albo Jose po Angielsku, by³ bratem Jezusa.|Lecz Ewangelie nie mówi¹ zbyt wiele na ten temat.

275
00:20:19,880 --> 00:20:23,680
Znika zaraz po trzech krótkich wzmiankach

276
00:20:23,720 --> 00:20:27,359
Co sta³o siê z Jose? to tajemnica...

277
00:20:27,559 --> 00:20:31,359
Lecz jeœli kostnice z grobowca|Talpiot, nale¿¹ do rodziny Jezusa

278
00:20:31,400 --> 00:20:34,599
Jose w koñcu siê odnajdzie.

279
00:20:35,240 --> 00:20:37,119
Z wszystkich inskrypcji odkrytych na kostnicach...

280
00:20:37,160 --> 00:20:41,279
spotkaliœmy tylko jedna z przydomkiem "Yosah".

281
00:20:42,920 --> 00:20:47,680
- Przydomek, który siê tu pojawia|tu tu¿ za "Jezus, syn Józefa".

282
00:20:47,720 --> 00:20:52,480
Brat by³ znany jako Yosah, nie|Yehosef (Józef), taki jak widaæ tu

283
00:20:52,519 --> 00:20:55,079
Jose - Yosah.

284
00:21:06,880 --> 00:21:12,039
W 1980, archeolodzy skatalogowali|imiona z kostnic, na listach "stu"

285
00:21:12,640 --> 00:21:16,400
I z tego grobu, mieli teraz "Yosah"...

286
00:21:16,480 --> 00:21:19,319
niezwyk³y przydomek, nadany bratu Jezusa

287
00:21:19,359 --> 00:21:25,160
María, "z³acinizowane" Maria Dziewica,|imiê u¿ywane w Ewangelii jako matki Jezusa

288
00:21:26,079 --> 00:21:30,599
Matyah, odmiana Mateusza, wystêpowa³o w rodzinie Marii

289
00:21:32,799 --> 00:21:35,680
I Jezus, syn Józefa.

290
00:21:43,319 --> 00:21:47,119
Wszystkie znalezione razem w rodzinnym|grobowcu, wszystkie oczyszczone i skatalogowane

291
00:21:47,160 --> 00:21:50,960
Wszystkie koœci pochowano ponownie, razem.

292
00:21:51,000 --> 00:21:56,079
Tu na specjalnie poœwiêconym|cmentarzu na peryferiach Jeruzalem.

293
00:21:59,640 --> 00:22:05,279
Wszystkie kostnice, by³y pouk³adane i|przechowywane przez dekady w magazynach.

294
00:22:05,400 --> 00:22:09,480
Dlaczego nikt nie zwróci³ uwagi na te imiona?

295
00:22:12,119 --> 00:22:18,960
- Pamiêtamy, ¿e w 1970 i wczesnych latach 80, by³o|mnóstwo odkryæ grobów w okolicach Jeruzalem

296
00:22:19,759 --> 00:22:24,880
przez co zebrano nadzwyczajnie du¿o|kostnic w muzeum Rockefeller...

297
00:22:26,480 --> 00:22:28,359
g³ównej siedzibie Wydzia³u Staro¿ytnoœci Izraela

298
00:22:28,400 --> 00:22:32,200
i te inskrypcje uwa¿ane by³y za powszechne.

299
00:22:32,240 --> 00:22:38,319
- To s¹ najbardziej powszechne imiona wœród|mieszkañców Jeruzalem w I wieku naszej ery.

300
00:22:38,960 --> 00:22:43,720
- To s¹, tak naprawdê bardzo popularne imiona w tym okresie

301
00:22:44,720 --> 00:22:49,759
- Wiemy, ¿e wiele takich imion|mo¿emy znaleŸæ w Nowym Testamencie

302
00:22:50,480 --> 00:22:54,279
Ponadto, takie imiona pojawiaj¹ siê w wielu innych miejscach

303
00:22:54,319 --> 00:23:00,599
Przez co sugestia, ¿e ten grób nale¿a³ do|rodziny Jezusa, jest za³o¿eniem bardzo ryzykownym

304
00:23:01,000 --> 00:23:04,440
i powinniœmy byæ bardzo ostro¿ni

305
00:23:04,839 --> 00:23:08,480
- Wszystkie grobowce wokó³ Jeruzalem

306
00:23:09,640 --> 00:23:13,319
niestety s¹ w du¿ej mierze zniszczone

307
00:23:13,480 --> 00:23:18,720
przez co nie mo¿na od tak sobie|powiedzieæ, ¿e odkryliœmy grób Jezusa

308
00:23:20,200 --> 00:23:22,079
ale jest to mo¿liwe.

309
00:23:22,119 --> 00:23:25,640
Myœlê, ¿e powinniœmy to rozwa¿yæ.

310
00:23:25,960 --> 00:23:28,799
Jeœli statystyczne prawdopodobieñstwo mo¿e byæ argumentem

311
00:23:28,839 --> 00:23:32,640
nigdy nie by³o przeanalizowane|przez specjalistów w tej dziedzinie

312
00:23:32,680 --> 00:23:34,559
do teraz.

313
00:23:34,599 --> 00:23:38,400
Andre Feuerverger, jest profesorem|nauk matematycznych i statystycznych.

314
00:23:38,440 --> 00:23:43,799
Z kostnic i innych Ÿróde³ zebra³|wszystkie znane imiona z czasów Jezusa.

315
00:23:44,160 --> 00:23:47,000
Notuj¹c jak czêsto pojawia³o siê ka¿de imiê

316
00:23:47,039 --> 00:23:51,559
móg³ oszacowaæ statystycznie imiona odkryte w Talpiot.

317
00:23:52,799 --> 00:23:57,559
Jest jedna rzecz doœæ interesuj¹ca w|tym osobliwym, szczególnym grobowcu,

318
00:23:57,599 --> 00:24:02,359
z formalnego punktu widzenia, jeœli|przyjrzymy siê tym specyficznym imionom

319
00:24:02,400 --> 00:24:05,440
jako grupa albo zwi¹zek

320
00:24:08,160 --> 00:24:11,000
lub jeœli skupimy siê na ka¿dym osobno

321
00:24:11,039 --> 00:24:15,799
nie bior¹c pod uwagê emocji, nie ma w nich|nic niezwyk³ego i szczególnego

322
00:24:15,839 --> 00:24:20,960
ale poprawnie analizuj¹c te imiona|ka¿de z nich jest jednostk¹.

323
00:24:22,519 --> 00:24:28,079
Wed³ug statystyk, gdybyœmy przechadzali|siê po staro¿ytnej ulicy w Jeruzalem

324
00:24:28,279 --> 00:24:33,599
I krzyknêli imiê "Jezus", 4% me¿czyzny|prawdopodobnie by odpowiedzia³o

325
00:24:35,960 --> 00:24:40,480
Gdybyœmy zawo³ali "María", odpowiedzia³o by 25% kobiet

326
00:24:41,720 --> 00:24:44,559
To by³y dwa pospolite imiona

327
00:24:44,599 --> 00:24:46,480
Lecz to co Feuerverger wyjaœnia

328
00:24:46,519 --> 00:24:51,279
¿e jeœli zawo³alibyœmy "Jezus",|którego ojciec nazywa³by siê Józef

329
00:24:51,319 --> 00:24:55,079
matka "María", i brat nazywany "Yosah"

330
00:24:55,160 --> 00:24:58,000
prawdopodobieñstwo, ¿e taki osobnik odpowie

331
00:24:58,039 --> 00:24:59,880
jest bardzo ma³e.

332
00:24:59,920 --> 00:25:01,799
- Ze statystycznego punktu widzenia

333
00:25:01,839 --> 00:25:06,160
nie zwracamy uwagi na przypadki pojedyñczych imion

334
00:25:07,599 --> 00:25:11,400
mówi¹c, ¿e ka¿de jest imieniem bardzo powszechnym

335
00:25:11,440 --> 00:25:14,960
patrzymy jak s¹ ze sob¹ powi¹zane

336
00:25:16,240 --> 00:25:21,319
wiêc, oczywiœcie, ojciec zwany|Józef, nie jest imieniem niezwyk³ym

337
00:25:22,000 --> 00:25:24,839
syn zwany Yeshua, nie jest imieniem niezwyk³ym

338
00:25:24,880 --> 00:25:29,200
Lecz jeœli zestawimy ich razem, to jest niezwyk³e.

339
00:25:29,680 --> 00:25:32,519
Wiêc jest bardzo prawdopodobne,

340
00:25:32,559 --> 00:25:37,319
¿e ten szczególny grobowiec jest w rzeczywistoœci|grobem rodziny z Nowego Testamentu

341
00:25:37,359 --> 00:25:42,400
i jak s¹dzê, powinien byæ traktowany powa¿nie.

342
00:25:45,000 --> 00:25:51,200
Bior¹c to prawdopodobieñstwo powa¿nie, oznacza,|¿e musimy spróbowaæ odkryæ wiêcej dowodów

343
00:25:51,720 --> 00:25:56,480
i jedynym sposobem by to zrobiæ|jest odnalezienie grobu z Talpiot.

344
00:25:56,519 --> 00:25:59,359
Lecz ponad 25 lat, grób by³ zakopywany

345
00:25:59,400 --> 00:26:02,240
i zapieczêtowany cementem.

346
00:26:02,279 --> 00:26:06,079
Zbudowano na nim ogromny kompleks mieszkalny

347
00:26:06,119 --> 00:26:08,000
nawet jeœli grobowiec zostanie zlokalizowany

348
00:26:08,039 --> 00:26:10,880
niemo¿liwe bêdzie wejœcie do niego

349
00:26:10,920 --> 00:26:14,720
Jest przykryty metrami betonu i fundamentów.

350
00:26:17,640 --> 00:26:21,400
Analizuj¹c plany architektoniczne sprzed|dziesi¹tek lat, i przegl¹daj¹c komunikaty

351
00:26:21,440 --> 00:26:24,279
archeologiczne AAI,

352
00:26:24,319 --> 00:26:27,160
nasz zespó³ wierzy, ¿e odkry³ podziemn¹ lokalizacjê

353
00:26:27,200 --> 00:26:31,000
grobowca z Talpiot.|- Wiemy, ¿e tu jest grobowiec, tak?

354
00:26:31,039 --> 00:26:35,799
Nasze badania udowadniaj¹, ¿e w 1980 dwa|grobowce zosta³y odkryte w tej czêœci Talpiot

355
00:26:35,839 --> 00:26:40,599
Sklepienie drugiego grobowca, by³o|zniszczone czêœciowo przez konstrukcjê...

356
00:26:40,640 --> 00:26:43,480
Lecz by³ zapieczêtowany i nie wydobyty z ziemi.

357
00:26:43,519 --> 00:26:48,279
Przez ograniczenia czasowe i naciski grup|religijnych by utrzymaæ go nienaruszonym.

358
00:26:48,319 --> 00:26:50,200
Raporty archeologiczne...

359
00:26:50,240 --> 00:26:55,480
mówi¹, ¿e drugi grób, jest dwadzieœcia|metrów na pó³noc od pierwszego.

360
00:26:56,960 --> 00:26:58,799
Plany mieszkañ pokazuj¹, ¿e pierwszy grób

361
00:26:58,839 --> 00:27:02,880
jest umieszczony pod podwórkiem i obok muru.

362
00:27:03,640 --> 00:27:07,440
Wierzymy, ¿e jest to grobowiec, którego szukamy.

363
00:27:07,480 --> 00:27:11,279
Szkice AAI pokazuj¹, ¿e do obu grobów jest dostêp

364
00:27:11,319 --> 00:27:13,200
poprzez zainstalowane wodoci¹gi

365
00:27:13,240 --> 00:27:16,079
Zanim kontynuowano na nich budowê

366
00:27:16,119 --> 00:27:19,920
Powszechnie wiadomo, ¿e u¿ycie tych rur|spowodowane by³o odpowiedzi¹ Rabbinów

367
00:27:19,960 --> 00:27:25,519
w odpowiedzi na ortodoksyjne wierzenia,|¿e dusze potrzebuj¹ wyjœcia z grobu.

368
00:27:26,680 --> 00:27:29,519
- Zejdziemy tam, jakkolwiek g³êboko|to bêdzie i cokolwiek tak bêdzie,

369
00:27:29,559 --> 00:27:32,400
jeœli szkic jest dok³adny

370
00:27:32,440 --> 00:27:34,319
i spotykamy zakrzywienie w rurze

371
00:27:34,359 --> 00:27:37,200
kamera zejdzie przez t¹ krzywiznê i zobaczymy co tam jest.

372
00:27:37,240 --> 00:27:40,039
- Wed³ug mnie te rury to œciema,

373
00:27:40,079 --> 00:27:44,839
ktokolwiek to budowa³, wtyka³ rury|gdziekolwiek, byle by zadowoliæ Rabina

374
00:27:44,880 --> 00:27:47,720
"tak, tak, dusze wychodz¹" ale tam nic nie ma.

375
00:27:47,759 --> 00:27:49,640
Idealnie by by³o, ¿e kiedy wprowadzasz twoj¹ kamerê

376
00:27:49,680 --> 00:27:55,440
potwierdzaj¹c, ¿e tam jest grób i ¿e jest|przestrzeñ miêdzy grobem i mieszkaniem

377
00:27:56,400 --> 00:27:59,240
nie wiem jak g³êgoko to zajdzie,|robimy dziurê w murze mieszkania

378
00:27:59,279 --> 00:28:02,440
I Boom! Jesteœmy wewn¹trz.

379
00:28:26,119 --> 00:28:29,920
Uzyskaliœmy pozwolenie dzier¿awcy mieszkania

380
00:28:29,960 --> 00:28:32,880
wskazanego na planie.

381
00:28:36,680 --> 00:28:39,720
Dano nam tylko dwa dni.

382
00:28:45,319 --> 00:28:47,200
Tu jest!

383
00:28:47,240 --> 00:28:49,960
Tu jest! Tu jest!

384
00:28:50,119 --> 00:28:53,640
- Potrzebujem metrówkê - Tu masz.

385
00:28:53,960 --> 00:28:56,799
- To jest naprawdê. Tam idzie do wewn¹trz...

386
00:28:56,839 --> 00:29:01,039
siedem stóp, osiem... Tu jest opór, ale nie dno.

387
00:29:01,599 --> 00:29:04,079
Jest wiêcej.

388
00:29:07,359 --> 00:29:12,119
Bill Terrent jest naszym specjalist¹|od zdalnie sterowanych kamer.

389
00:29:12,160 --> 00:29:15,960
Nawet jeœli œrednica wejœcia jest mniejsza ni¿ ok. 0,6 cm,

390
00:29:16,000 --> 00:29:19,279
Bill mo¿e wprowadziæ do niej kamerê.

391
00:29:25,599 --> 00:29:27,480
Ta jest nagranie wideo.

392
00:29:27,519 --> 00:29:30,359
Jest bardzo jasne, widaæ Twoj¹ twarz bardzo dobrze.

393
00:29:30,400 --> 00:29:32,279
Kamera jest na koñcu i œwiat³o te¿

394
00:29:32,319 --> 00:29:34,200
- Zobaczymy gdzie kamera celuje.

395
00:29:34,240 --> 00:29:36,119
- Co mo¿e zrobiæ?

396
00:29:36,160 --> 00:29:38,039
- Jest wszechstronna, i mo¿na|ruszaæ we wszystkich kierunkach.

397
00:29:38,079 --> 00:29:41,839
co pozwoli utrzymaæ j¹ w centrum|ruroci¹gu, by mieæ lepszy widok.

398
00:29:41,880 --> 00:29:43,759
- Bardzo dobrze |- Scentrujê j¹ i...

399
00:29:43,799 --> 00:29:46,599
w³o¿ê w ruroci¹gu.

400
00:29:46,680 --> 00:29:48,920
Dobrze.

401
00:29:49,559 --> 00:29:51,440
Dobrze.

402
00:29:51,480 --> 00:29:55,279
- Obserwujemy kamerê, i schodzimy na dó³.

403
00:29:55,319 --> 00:29:56,240
J¹ utrzymam w centrum.

404
00:29:56,279 --> 00:30:00,079
Widzisz jak zje¿d¿a? Nadal bardzo|jasny i schodzimy jakieœ dziesiêæ stóp.

405
00:30:00,119 --> 00:30:01,039
- Bez przeszkód.

406
00:30:01,079 --> 00:30:03,920
Dlaczego zmieni³a kolor?

407
00:30:03,960 --> 00:30:06,799
- U¿ywali rur ró¿nego koloru.

408
00:30:06,839 --> 00:30:09,680
- Widzê coœ.|- Nie jest dobrze, nie dobrze.

409
00:30:09,720 --> 00:30:11,599
- Widzisz to?

410
00:30:11,640 --> 00:30:16,039
- Wygl¹da jak patyki.|- Widzê plastik, kawa³ki drewna

411
00:30:17,400 --> 00:30:20,119
ziemiê, albo coœ.

412
00:30:21,200 --> 00:30:24,319
- Jest naprawdê zawalony.

413
00:30:29,839 --> 00:30:32,680
- Myœlê, ¿e ludzie dzia³aj¹c w ten|sposób nie natkn¹ siê na grobowiec

414
00:30:32,720 --> 00:30:35,359
rodziny Jezusa.

415
00:30:36,559 --> 00:30:39,680
Poza tym, Caifás, kap³an

416
00:30:41,359 --> 00:30:43,240
który rozkaza³ ukrzy¿owaæ Jezusa

417
00:30:43,279 --> 00:30:48,440
Ten grób odkryto buldo¿erem na|po³udnie od Jeruzalem, kilka lat temu

418
00:30:51,920 --> 00:30:53,799
W Grudniu roku 1990, robotnicy

419
00:30:53,839 --> 00:30:57,640
odkryli staro¿ytn¹ jaskiniê chowaln¹, z I wieku.

420
00:30:57,680 --> 00:31:00,480
Wewn¹trz znajdowa³o siê dwanaœcie kostnic.

421
00:31:00,519 --> 00:31:02,400
Na dwu z nich by³o imiê "Caifás".

422
00:31:02,440 --> 00:31:07,440
Ta, najbardziej zdobiona, ma|inskrypcje "Józef, syn Kaifasza"...

423
00:31:08,200 --> 00:31:11,240
wyrzeŸbion¹ dwukrotnie.

424
00:31:14,920 --> 00:31:17,759
"Józef, syn Kaifasza", by³ najwy¿szym kap³anem œwi¹tyni,

425
00:31:17,799 --> 00:31:21,720
który zgodnie z ewangeliami s¹dzi³ Jezusa.

426
00:31:24,519 --> 00:31:29,680
Z jego punktu widzenia, Jezus by³|niebezpiecznym fa³szywym mesjaszem

427
00:31:33,160 --> 00:31:38,880
który odszed³ od mas ¿ydowskich by|konfrontowaæ z rz¹dz¹cymi Izraelem w Rzymie.

428
00:31:42,720 --> 00:31:47,480
- Wydaje siê, ¿e istnieje podwójny|standard, dlaczego mówi siê, ¿e Caifás

429
00:31:47,519 --> 00:31:51,319
najwy¿szy kap³an, procesowa³ Jezusa wed³ug Ewangelii,

430
00:31:51,359 --> 00:31:57,079
podczas gdy ta grupa jest odbierana...|¿e tak powiem pospolite ¿ydowskie imiona.

431
00:31:57,119 --> 00:32:00,920
Czemu jesteœ przekonany, ¿e to ten Kaifasz?

432
00:32:00,960 --> 00:32:04,759
- Spotykamy wiêcej kostnic w tym|samym grobie, mniej zdobionych,

433
00:32:04,799 --> 00:32:08,599
z imieniem Kaifasz, nie z "Józef, syn Kaifasza".

434
00:32:08,640 --> 00:32:09,559
Z imieniem Caifás.

435
00:32:09,599 --> 00:32:14,359
- To znaczy, ¿e zdobienie utwierdza Ciebie, ¿e to ten Kaifasz?|- Nie, nie...

436
00:32:14,400 --> 00:32:16,279
- Caifás nie jest pospolitym imieniem.

437
00:32:16,319 --> 00:32:20,839
Nie jest tak powszechnym jak Jezus, Józef, Jan i María

438
00:32:21,079 --> 00:32:23,920
Jest prawdziwym imieniem, które|znamy z obu Ÿróde³, ¿ydowskich

439
00:32:23,960 --> 00:32:26,799
i nowego testamentu,

440
00:32:26,839 --> 00:32:30,119
i pasuje do czasu tej epoki,

441
00:32:30,680 --> 00:32:32,559
i móg³by to byæ ten Kaifasz.

442
00:32:32,599 --> 00:32:36,240
Faktem jest, ¿e nigdy nie znaleziono

443
00:32:36,440 --> 00:32:40,640
kostnicy, która nosi imiê "Józef, syn Kaifasza".

444
00:32:41,240 --> 00:32:44,079
- Z drugiej strony, nie istnieje du¿o unikalnych rzeczy.

445
00:32:44,119 --> 00:32:46,960
"Yosah" którego znaleŸliœmy w tym grobie

446
00:32:47,000 --> 00:32:51,119
pojawia siê raz na tysi¹c odkrytych kostnic...

447
00:32:52,759 --> 00:32:57,599
i nikt nie mówi: "widocznie ten|jest bratem Jezusa z Nazaretu"

448
00:32:58,480 --> 00:32:59,400
Nikt nie mówi tego.

449
00:32:59,440 --> 00:33:03,240
- Fakt, ¿e prawdopodobieñstwo|w przypadku Kaifasza s¹ wysokie

450
00:33:03,279 --> 00:33:06,119
nie znaczy, ¿e z pewnoœci¹ ten jest tym Kaifaszem.

451
00:33:06,160 --> 00:33:09,960
nie by³o ¿adnej inskrypcji mówi¹cej:|"To ja ukrzy¿owa³em Jezusa"

452
00:33:10,000 --> 00:33:15,119
Nie wiemy tego w 100%, w archeologii|nigdy nic nie wiadomo na 100%.

453
00:33:15,759 --> 00:33:19,559
Lecz specjaliœci maj¹ bezwzglêdn¹|pewnoœæ, by po³¹czyæ kilka kostnic

454
00:33:19,599 --> 00:33:22,440
wprost z imionami w Ewangeliach,

455
00:33:22,480 --> 00:33:27,599
póki wszystko jest jasne w archeologii,|³¹czyæ je z rodzin¹ Jezusa.

456
00:33:40,680 --> 00:33:45,440
- Myœlê, ¿e dotarliœmy do punktu,|w którym musimy wezwaæ hydraulika.

457
00:33:45,480 --> 00:33:49,400
- Wejdziemy do grobowca... z hydraulikiem?

458
00:33:50,279 --> 00:33:53,240
- Masz  lepszy pomys³?

459
00:33:56,039 --> 00:33:59,839
- Potrzebujemy hydraulika.|- Nikt nie przyjdzie, jest prawie 21:00.

460
00:33:59,880 --> 00:34:02,720
- Zadzwonimy dzisiaj a œci¹gniemy go jutro.

461
00:34:02,759 --> 00:34:04,640
- To jest szaleñstwo.

462
00:34:04,680 --> 00:34:09,039
- Obstajê przy hydrauliku, co innego mo¿emy zrobiæ?

463
00:34:20,000 --> 00:34:21,880
Ponad 25 lat temu

464
00:34:21,920 --> 00:34:26,960
archeolodzy odkryli cztery kostnice|³¹cz¹ce Jezusa i jego rodzinê

465
00:34:28,639 --> 00:34:31,480
I wtedy, na pi¹tej kostnicy

466
00:34:31,519 --> 00:34:34,599
odkryto inn¹ inskrypcjê.

467
00:34:34,960 --> 00:34:36,280
Napis sk³adal siê z dwóch czêœci

468
00:34:36,320 --> 00:34:38,199
Druga czêœæ czyta siê "Mara"

469
00:34:38,239 --> 00:34:42,840
podczas gdy pierwsza czêœæ jest zdrobnieniem "Mariamne".

470
00:34:43,039 --> 00:34:46,840
I chocia¿ nigdy nie widziano takiego imienia na kostnicy

471
00:34:46,880 --> 00:34:50,760
t³umaczy siê to jako inn¹ wersjê "Marii".

472
00:34:51,679 --> 00:34:55,079
María, tak¿e znana jako "Mara".

473
00:35:00,280 --> 00:35:03,719
Lecz jaki by³by sens znalezienia

474
00:35:04,119 --> 00:35:06,960
dwóch kostnic z imieniem Maríi?

475
00:35:07,000 --> 00:35:11,760
Pierwszy María, imiê odnosi siê do|Najœwiêtszej Panienki z Ewangelii

476
00:35:11,800 --> 00:35:16,480
I druga, unikalna forma literowania María, i imienia Mara.

477
00:35:17,559 --> 00:35:21,760
To mo¿e mieæ sens, jeœli druga María ta Mariamne

478
00:35:22,360 --> 00:35:25,280
to "María Magdalena".

479
00:35:32,920 --> 00:35:36,719
María Magdalena pojawia siê w Nowym|Testamencie, nie tylko swoim imieniem

480
00:35:36,760 --> 00:35:39,559
ale imieniem i tytu³em

481
00:35:39,599 --> 00:35:43,400
Wed³ug uczonych jest "Marí¹ z Magdalii".

482
00:35:43,440 --> 00:35:45,320
María Magdalena.

483
00:35:45,360 --> 00:35:50,119
Magdala by³a wa¿nym centrum handlu|nad morzem Galilejskim.

484
00:35:50,159 --> 00:35:55,039
Ludnoœæ Magdalii mówi³a po grecku|tak dobrze jak po aramejsku.

485
00:35:55,920 --> 00:35:59,719
Tradycja chrzeœcijañska mówi, ¿e|María Magdalena i jej brat Filip byli

486
00:35:59,760 --> 00:36:02,599
kaznodziejami dla ¯ydów , którzy mówili po grecku

487
00:36:02,639 --> 00:36:05,480
I jest wielce prawdopodobne, ¿e|rodzina i s³uchacze María Magdaleny

488
00:36:05,519 --> 00:36:08,800
pisali swoje imiê po Grecku.

489
00:36:09,360 --> 00:36:13,519
Kostnica Mariamne, jest jedyn¹ w grobie Talpiot

490
00:36:14,159 --> 00:36:17,039
z greck¹ inskrypcj¹.

491
00:36:17,960 --> 00:36:21,760
- Powiedzmy, ¿e w grobie Talpiot, drug¹ Maríê

492
00:36:21,800 --> 00:36:25,679
jasno identyfikujemy jako Maríê Magdalenê

493
00:36:26,599 --> 00:36:28,480
- Tak.

494
00:36:28,519 --> 00:36:32,320
- Jakie by³o by Twoje odniesienie do tej grupy?

495
00:36:32,360 --> 00:36:37,119
- By³bym zafascynowany i oczywiœcie zwróci³|bym wiêcej uwagi, i zadawa³ wiele wiêcej pytañ

496
00:36:37,159 --> 00:36:40,960
lecz tak nie jest. Nie mamy Marii z Magdalii w tym grobowcu

497
00:36:41,000 --> 00:36:45,039
- Jeœli jedn¹ z kostnic mia³a Maria Magdalena

498
00:36:45,800 --> 00:36:47,679
powiedzia³a bym "WOW!"

499
00:36:47,719 --> 00:36:50,559
I by³abym pod ogromnym wra¿eniem.

500
00:36:50,599 --> 00:36:55,199
- Jeœli czyta³o by siê to: "Maria pochodz¹ca z Magdalii"

501
00:36:55,400 --> 00:37:00,119
albo María Magdalena, powiedzia³bym,|¿e to bardzo interesuj¹ce.

502
00:37:00,159 --> 00:37:03,000
Jeœli inskrypcja "Mariamne" mo¿na|by po³¹czyæ z María Magdalen¹

503
00:37:03,039 --> 00:37:05,880
By³oby to bardziej ni¿ interesuj¹ce

504
00:37:05,920 --> 00:37:09,280
By³by to statystyczny przewrót

505
00:37:10,719 --> 00:37:12,599
Poniewa¿ moglibyœmy stworzyæ równanie prawdopodobieñstwa

506
00:37:12,639 --> 00:37:13,559
dla ca³okszta³tu spo³ecznoœci Talpiot

507
00:37:13,599 --> 00:37:16,440
w³¹czaj¹c Mariamne.

508
00:37:16,480 --> 00:37:18,360
Co dzieje siê gdy to robisz

509
00:37:18,400 --> 00:37:23,920
jest, indywidualnym czynnikiem|prawdopodobieñstwa, nawet gdy s¹ bardzo ma³e

510
00:37:26,079 --> 00:37:27,000
jeœli pomna¿asz wszystkie razem.

511
00:37:27,039 --> 00:37:29,840
pojawia siê  obraz

512
00:37:31,840 --> 00:37:36,239
w którym wszystko jest zdarzeniem bardzo niezwyk³ym.

513
00:37:37,599 --> 00:37:42,320
Poniewa¿ Feuerverger robi rachunki|zachowawcze, usuwa Mateusza z ca³oœci

514
00:37:42,360 --> 00:37:46,239
jakoby nie by³ najbli¿sz¹ rodzin¹ Jezusa.

515
00:37:47,159 --> 00:37:50,960
Feuerverger tak¿e dzieli wynikaj¹ce|prawdopodobieñstwo przez cztery...

516
00:37:51,000 --> 00:37:55,760
na co sk³adaj¹ siê wszelkie odstêpstwa od historycznych detali.

517
00:37:55,800 --> 00:37:58,639
potem dzieli wynik przez 1000

518
00:37:58,679 --> 00:38:03,239
przedstawiaj¹c wszystkie grobowce z I wieku w Jerusalem

519
00:38:03,480 --> 00:38:07,280
I w koñcu, jego model dowodzi, ¿e|jest tylko jedna szansa na 600

520
00:38:07,320 --> 00:38:11,119
¿e grobowiec z Talpiot nie jest rodzinnym grobowcem Jezusa.

521
00:38:11,159 --> 00:38:16,039
tylko jeœli "Mariamne" mo¿e byæ|przypisana do María Magdaleny.

522
00:38:16,920 --> 00:38:19,480
Czy mo¿e byæ?

523
00:38:19,760 --> 00:38:23,559
Jedna z najbardziej s³awnych|tez zwi¹zanych z Mari¹ Magdalen¹

524
00:38:23,599 --> 00:38:25,480
jest w Ewangelii Jana

525
00:38:25,519 --> 00:38:28,360
kiedy Jezus powstrzymuje kamieniowanie kobiety

526
00:38:28,400 --> 00:38:31,440
karanej za cudzo³óstwo.

527
00:38:42,800 --> 00:38:45,639
Lecz w tekœcie nie ma ¿adnych|wskazówek, ¿e ta nie nazwana kobieta

528
00:38:45,679 --> 00:38:48,239
to Magdalena.

529
00:38:48,559 --> 00:38:54,199
To póŸniejsza chrzeœcijañska tradycja,|przypisuj¹ca cudzo³óstwo do M.Magdaleny

530
00:38:54,320 --> 00:38:57,159
Ta jak jest przypisane u £ukasza,

531
00:38:57,199 --> 00:39:00,960
gdzie inna nie nazwana grzeszna kobieta

532
00:39:01,000 --> 00:39:03,840
obmywa stopy Jezusa

533
00:39:07,719 --> 00:39:10,920
i susz¹c je swoimi w³osami.

534
00:39:17,320 --> 00:39:23,039
Dziœ znawcy wierz¹, ¿e María Magdalena|i dwie nie nazwane kobiety u Jana i £ukasza

535
00:39:23,079 --> 00:39:24,960
s¹ ró¿nymi kobietami.

536
00:39:25,000 --> 00:39:29,039
Tradycja ³¹czenia M.Magdaleny z grzesznicami

537
00:39:29,800 --> 00:39:33,599
mog³a byæ stworzona przez Koœció³ wieki póŸniej

538
00:39:33,639 --> 00:39:38,360
kiedy kobiety zosta³y wykluczone z grona hierarchów Koœcio³a

539
00:39:38,400 --> 00:39:41,840
poprzednio kobiety takowymi by³y

540
00:39:42,239 --> 00:39:44,119
I w wielu pismach chrzeœcijañskich

541
00:39:44,159 --> 00:39:48,679
María Magdalena jest wielce szanowana jako misjonarka.

542
00:39:49,920 --> 00:39:53,719
- Myœlê, ¿e María Magdalena by³a niezwykle wa¿n¹ osob¹

543
00:39:53,760 --> 00:39:55,639
w poczynaniach Jezusa.

544
00:39:55,679 --> 00:39:57,559
Tak wa¿n¹, ja tak myœlê

545
00:39:57,599 --> 00:40:01,639
nie reprezentujê nikogo innego, ja tak myœlê

546
00:40:02,400 --> 00:40:06,599
¿e jest rzeczywist¹ za³o¿ycielk¹|chrzeœcijañstwa

547
00:40:07,199 --> 00:40:09,079
Silne przodownictwo okazywane przez M.Magdalenê

548
00:40:09,119 --> 00:40:14,840
okaza³by siê podejrzane dla| rozwijaj¹cego siê Koœcio³a zdominowanego przez mê¿czyzn

549
00:40:14,880 --> 00:40:20,480
Przez co w  II wieku, kiedy ojcowie koœcio³a| zaczêli gromadziæ wczesne pisma

550
00:40:20,599 --> 00:40:25,360
Koœció³ odrzuci³ dwa teksty, w|których M.Magdalena by³a bardzo szanowana.

551
00:40:25,400 --> 00:40:30,880
Ewangelia M.Magdaleny, i tekst,| który opisywa³ duszpasterstwo swojego brata

552
00:40:31,159 --> 00:40:33,039
"Czyny Filipa"

553
00:40:33,079 --> 00:40:37,360
Przez wieki, przetrwa³y jedynie skrawki tych pism

554
00:40:38,840 --> 00:40:42,519
a kilka zosta³o straconych na zawsze.

555
00:40:44,599 --> 00:40:49,360
Lecz w 1974, w staro¿ytnym|klasztorze na górze Athos w Grecji

556
00:40:49,400 --> 00:40:52,239
Francois Bovon, profesor Harvardu

557
00:40:52,280 --> 00:40:56,119
odkry³ manuskrypt|z przed siedmiuset lat

558
00:40:57,079 --> 00:41:02,760
By³a to najbardziej kompletna kopia tekstu| znaleziona od IV wieku, "Czyny Filipa"

559
00:41:02,800 --> 00:41:06,599
W nim to, Bovon spotyka|wczesny opis M.Magdaleny

560
00:41:06,639 --> 00:41:10,760
demaskuj¹cy|póŸniejsz¹ tradycjê chrzeœcijañsk¹

561
00:41:11,440 --> 00:41:16,119
W "Czynach Filipa"|nie napotykamy jej wczeœniejszego ¿ycia

562
00:41:18,159 --> 00:41:22,519
Przedstawia siê j¹ pozytywnie,|jako misionarkê Chrystusa

563
00:41:22,960 --> 00:41:27,320
Bêd¹ca na takim samym poziomie|jak mêscy misjonarze

564
00:41:27,760 --> 00:41:32,079
g³osi, naucza, chrzci.|I sama nazywa siê Aposto³em

565
00:41:34,480 --> 00:41:38,239
Jeœli w pocz¹tkach tradycji chrzeœcijañskich| M.Magdalena by³a Aposto³em

566
00:41:38,280 --> 00:41:42,119
to przydomek "Mara"|na kostnicy Mariamne

567
00:41:43,079 --> 00:41:45,920
móg³by oznaczaæ coœ nadzwyczajnego?

568
00:41:45,960 --> 00:41:49,800
Po Aramejsku, "Mara" znaczy Mistrzowski.

569
00:41:51,719 --> 00:41:56,840
Mara, nauczycielka.|- Jeszcze dziœ jeœli idziesz do dworu w Armenii

570
00:41:57,480 --> 00:42:02,760
Arcybiskup, albo jeden z ksiê¿y|nazwa³by Ciê Mara Samuel albo Mara coœ

571
00:42:04,199 --> 00:42:07,039
Lord, Mistrz.|Nadal siê to s³yszy.

572
00:42:07,079 --> 00:42:10,880
Jest to oddanie szacunku|dla rabina, albo nauczyciela.

573
00:42:10,920 --> 00:42:14,719
Mara jest spokrewnione z Lordem czy Mistrzem.

574
00:42:14,760 --> 00:42:19,480
W tekœcie Filipa, jest jasno powiedziane,|¿e M.Magdalenie oddaje siê szacunek jako nauczycielowi

575
00:42:19,519 --> 00:42:22,360
Chrzcicielowi i Aposto³owi.

576
00:42:22,400 --> 00:42:24,280
Silna i mocna w wierze.

577
00:42:24,320 --> 00:42:27,000
Bliska Jezusowi.

578
00:42:27,199 --> 00:42:31,599
Ma sens, ¿e jej s³uchacze|odnosz¹ siê do Niej: Mara.

579
00:42:32,000 --> 00:42:33,880
Mistrzowska.

580
00:42:33,920 --> 00:42:38,679
A co ze sposobem literowania pierwszego imienia na inskrypcji|Unikalnego Mariamne?

581
00:42:38,719 --> 00:42:43,400
Nigdy przedtem ani potem,|nie spotkano go na ¿adnej kostnicy.

582
00:42:43,519 --> 00:42:45,400
W Czynach Filipa

583
00:42:45,440 --> 00:42:47,320
Imiê Maríi Magdaleny literuje siê:

584
00:42:47,360 --> 00:42:50,679
M - A - R - I - A - M - N - E

585
00:42:54,079 --> 00:42:56,440
Mariamne.

586
00:42:57,880 --> 00:43:01,199
Mariamne jest t¹ sam¹ kobiet¹

587
00:43:01,719 --> 00:43:05,519
co María z Magdali, albo María Magdalena w...

588
00:43:05,559 --> 00:43:11,599
pismach synoptycznych, albo w kilku| niekanonicznych tekstach jak ewangelia wg. Marii

589
00:43:16,119 --> 00:43:21,639
W "czynach Filipa" wyjaœnione s¹ wszystkie tajemnice| zwi¹zane z inskrypcj¹

590
00:43:21,880 --> 00:43:26,079
Lecz jeœli ta kostnica nale¿y do Marii Magdaleny

591
00:43:26,679 --> 00:43:31,039
jest jeszcze jedna rzecz, która wymaga wyjaœnienia.

592
00:43:34,360 --> 00:43:38,119
Powszechna wiara, oparta|na tradycji œredniowiecznej

593
00:43:38,159 --> 00:43:41,960
mówi, ¿e po œmierci Jezusa| uczniowie zostali wygnani z Judei

594
00:43:42,000 --> 00:43:46,840
i rozrzuceni po wielu l¹dach,|podró¿uj¹c i siej¹c S³owo Bo¿e.

595
00:43:54,480 --> 00:43:57,320
Po pewnym czasie| Maria Magdalena przyby³a do Francji

596
00:43:57,360 --> 00:44:01,159
gdzie spêdzi³a swoje ostatnie dni ¿ycia.

597
00:44:01,199 --> 00:44:04,039
Wed³ug tej póŸniejszej tradycji|chrzeœcijañskiej...

598
00:44:04,079 --> 00:44:08,840
by³oby niemo¿liwe spotkaæ jej trumnê|w Talpiot w Jeruzalem.

599
00:44:08,880 --> 00:44:11,719
Tym niemniej, w Czynach Filipa

600
00:44:11,760 --> 00:44:16,519
napisanych w IV wieku, mówi¹cych|o ostatniej znanej podró¿y M.Magdaleny

601
00:44:16,559 --> 00:44:19,719
ona nie umiera we Francji.

602
00:44:22,280 --> 00:44:24,159
- Wed³ug Czynów Filipa

603
00:44:24,199 --> 00:44:29,599
na koñcu opowiadania, Mariamne|rzekomo wraca do swojego domu rodzinnego

604
00:44:29,960 --> 00:44:33,320
Do Izraela, do doliny Jordanii.

605
00:44:34,760 --> 00:44:39,079
i opowiadanie jest aluzj¹ do|miejsca, gdzie umiera

606
00:44:39,559 --> 00:44:42,400
i gdzie jest pochowana.

607
00:44:42,440 --> 00:44:46,239
Czyny Filipa, mówi¹ jasno,| ¿e María Magdalena,

608
00:44:46,280 --> 00:44:48,159
najbardziej zaufany Aposto³ Jezusa

609
00:44:48,199 --> 00:44:51,239
Umiera tu, w Jeruzalem.

610
00:44:56,840 --> 00:45:02,400
Czy naprawdê mo¿liwe jest, ¿e zosta³a|pochowana w rodzinnym grobowcu Jezusa?

611
00:45:09,280 --> 00:45:12,119
Prawdopodobieñstwo jest du¿e.

612
00:45:12,159 --> 00:45:16,599
Zestawienie imion w|grobie Talpiot jest nadzwyczajny.

613
00:45:16,960 --> 00:45:21,599
Powi¹zania z ewangeliami, s¹|bardzo silne, by je pomin¹æ.

614
00:45:21,760 --> 00:45:23,639
Z t¹ now¹ wiadomoœci¹...

615
00:45:23,679 --> 00:45:28,280
Nasz zespó³ mo¿e odkryæ|nowe szczegó³y w grobie Talpiot.

616
00:45:29,440 --> 00:45:33,039
Jeœli tylko dostanie siê do œrodka.

617
00:45:34,239 --> 00:45:38,159
- Pod³¹czmy kamerkê i zobaczmy co potrafi.

618
00:45:40,920 --> 00:45:43,760
- Zobaczmy co tam mamy,|hydraulik oczyœci³ nam drogê

619
00:45:43,800 --> 00:45:45,679
- To jest to.

620
00:45:45,719 --> 00:45:50,960
Jeszcze mam dreszcze na myœl, ¿e|blokada, krór¹ usunêliœmy, by³a dnem

621
00:45:53,400 --> 00:45:54,320
14 stóp, tu by³a blokada

622
00:45:54,360 --> 00:45:57,199
- To ten punkt teraz.|- Tak, to nie by³o dno

623
00:45:57,239 --> 00:45:58,159
-  jest bardzo dobrze.|- Tak, nadal schodzimy.

624
00:45:58,199 --> 00:46:00,079
Nie jest dno, bardzo dobrze.

625
00:46:00,119 --> 00:46:01,039
Jest g³êboki, bardzo g³êboki.

626
00:46:01,079 --> 00:46:02,960
- dwadzieœcia stóp.|- Dwadzieœcia stóp?

627
00:46:03,000 --> 00:46:04,880
Jak dobrze.|Cel, cel!

628
00:46:04,920 --> 00:46:06,800
- Co to takiego?|Mo¿esz zobaczyæ dno?

629
00:46:06,840 --> 00:46:09,679
- Albo inna blokada,|albo doszliœmy do dna.

630
00:46:09,719 --> 00:46:12,559
- Co tam by³o, wydawa³o siê jakby jakaœ szczelina?

631
00:46:12,599 --> 00:46:15,440
- Przekrêcê kamerê|- Obróæ j¹, spróbujemy znaleŸæ coœ.

632
00:46:15,480 --> 00:46:17,760
- Nie widaæ nic.

633
00:46:17,920 --> 00:46:19,239
Widzia³em, widzia³em! Tak, tak

634
00:46:19,280 --> 00:46:21,159
Tam jest!|Jest wejœcie.

635
00:46:21,199 --> 00:46:22,119
Jest wejœcie!

636
00:46:22,159 --> 00:46:26,039
Otó¿ to! Mamy go!|Jesteœmy przy fasadzie!

637
00:46:29,840 --> 00:46:32,679
- Czekaj chwilê!|- Och, mój Bo¿e!

638
00:46:32,719 --> 00:46:33,639
- Czy to kostnica?

639
00:46:33,679 --> 00:46:36,519
- S¹ kostnice!|- Te s¹ kostnice.

640
00:46:36,559 --> 00:46:39,400
- Jeœli.|- Jeœli. Och mój Bo¿y.

641
00:46:39,440 --> 00:46:41,320
- Mamy dobre, i ponure wieœci.

642
00:46:41,360 --> 00:46:44,239
- Tam jest kostnica.

643
00:46:49,039 --> 00:46:49,960
- Co to oznacza?

644
00:46:50,000 --> 00:46:52,840
- Jesteœmy w niew³aœciwym grobowcu.

645
00:46:52,880 --> 00:46:56,440
- Ten, którego szukamy jest pusty.

646
00:46:56,719 --> 00:46:59,360
- To co robimy?

647
00:47:00,519 --> 00:47:01,440
- Wiesz?|- Co?

648
00:47:01,480 --> 00:47:04,840
- To mo¿e byæ drugi grobowiec.

649
00:47:06,280 --> 00:47:11,039
- Masz racjê, ten, o którym myœleliœmy|by³ dwadzieœcia metrów na pó³noc.

650
00:47:11,079 --> 00:47:12,960
- Jesteœmy w drugim grobowcu.|- To prawda.

651
00:47:13,000 --> 00:47:16,800
- Nasz grobowiec jest dwadzieœcia metrów na po³udnie st¹d.

652
00:47:16,840 --> 00:47:20,639
- Dobra wiadomoœæ to ta, ¿e nikt|nie widzia³ grobowca

653
00:47:20,679 --> 00:47:22,559
z czasów Jezusa

654
00:47:22,599 --> 00:47:25,480
w tak dobrym stanie.

655
00:47:31,239 --> 00:47:34,079
Po tym jak znaleŸliœmy siê|w niew³aœciwym grobowcu

656
00:47:34,119 --> 00:47:39,760
Byæ mo¿e te rêcznie rzeŸbione kostnice,|s¹ tak bliskie grobowcowi z Talpiot...

657
00:47:39,840 --> 00:47:42,679
i w jakiœ sposób s¹ po³¹czone| z Jezusem

658
00:47:42,719 --> 00:47:45,679
albo jego naœladowcami.

659
00:47:49,440 --> 00:47:51,320
- Co teraz?

660
00:47:51,360 --> 00:47:55,159
- Musimy znaleŸæ grobowiec.|- Musi byæ z drugiej strony budynku.

661
00:47:55,199 --> 00:47:59,000
- Musimy poszukaæ dwadzieœcia metrów|na po³udnie.

662
00:47:59,039 --> 00:48:02,840
- Gdzie idziesz?|- Gdzie do diab³a idziesz?

663
00:48:02,880 --> 00:48:04,760
- Tam jest parking.

664
00:48:04,800 --> 00:48:05,719
- To wielka rzecz :).

665
00:48:05,760 --> 00:48:07,639
Po³udnie jest na po³udnie.

666
00:48:07,679 --> 00:48:09,559
Dwadzieœcia metrów st¹d jest ogród.

667
00:48:09,599 --> 00:48:13,360
Dwadzieœcia metrów to bardzo niewiele.

668
00:48:13,440 --> 00:48:17,199
Idea znalezienia grobowca Jezusa|mo¿e nie byæ taka odleg³a

669
00:48:17,239 --> 00:48:20,079
jeœli potrafimy zlokalizowaæ groby|nale¿¹ce do Jego naœladowców

670
00:48:20,119 --> 00:48:22,960
Socjologowie nazywaj¹ ich|Judeo-Chrzeœcijanami

671
00:48:23,000 --> 00:48:24,880
"GÓRA OLIWNA, JERUZALEM"

672
00:48:24,920 --> 00:48:25,840
Wed³ug podañ

673
00:48:25,880 --> 00:48:32,559
jest to widok, który ogl¹da³ Jezus, kiedy wspina³ siê|na Górê Oliwn¹ i zwraca³ siê ku ¯ydowskiej Œwi¹tyni

674
00:48:32,599 --> 00:48:35,440
Tam gdzie teraz wznosi siê z³oty|muzu³mañski meczet

675
00:48:35,480 --> 00:48:38,320
by³o najbardziej œwiête ze œwiêtych miejsc.

676
00:48:38,360 --> 00:48:41,880
Tam by³a przechowana Arka Przymierza.

677
00:48:42,199 --> 00:48:48,480
Wed³ug £ukasza, Jezus popatrzy³ na Œwi¹tyniê.|Przepowiedzia³ swoje zniszczenie, i zap³aka³.

678
00:48:48,920 --> 00:48:52,719
Miejsce, gdzie zap³aka³, jest tu.|"Dominus Flevit"

679
00:48:52,760 --> 00:48:56,559
Œwiête miejsce, gdzie Franciszkanie|zbudowali ten klasztor

680
00:48:56,599 --> 00:48:58,840
w 1891.

681
00:48:59,440 --> 00:49:01,320
- Wchodzimy.

682
00:49:01,360 --> 00:49:05,159
W 1953 podczas renowacji,|Franciszkanie odkryli cmentarz

683
00:49:05,199 --> 00:49:08,360
z przed dwóch tysiêcy lat.

684
00:49:10,960 --> 00:49:15,719
Ta staro¿ytna nekropolia by³a wydobywana|przez s³awnego archeologa

685
00:49:15,760 --> 00:49:18,960
zwanego: Bellarmino Bugatti

686
00:49:20,559 --> 00:49:26,079
Bugatti twierdzi, ¿e te kostnice, nale¿¹| do pierwszych naœladowców Jezusa.

687
00:49:28,239 --> 00:49:32,039
- Jeœli to jest wczesny cmentarz Judeo-Chrzeœcijan

688
00:49:32,079 --> 00:49:36,840
oznaczo to, ¿e nasz grób|nie znajduje siê w pró¿ni archeologicznej

689
00:49:36,880 --> 00:49:40,480
jest czêœci¹ pewnej|sieci cmentarzy

690
00:49:40,679 --> 00:49:45,079
To udowadnia|archeologiczne znaczenie naszego grobu.

691
00:49:46,440 --> 00:49:50,239
W tej sieci grobów, Franciszkanie|odkryli  pud³o z koœæmi

692
00:49:50,280 --> 00:49:55,039
z inskrypcj¹| jednego z najbardziej s³awnych wczesnych Chrzeœcijan

693
00:49:55,079 --> 00:49:57,760
Szymon, Syn Jana.

694
00:49:57,960 --> 00:50:00,800
Nie wiem czy wszyscy go rozpoznaj¹|od razu

695
00:50:00,840 --> 00:50:04,519
lecz Jezus nazywa³ go Szymon Piotr

696
00:50:04,679 --> 00:50:07,519
Czczony póŸniej jako Papie¿|g³owa Koœcio³a

697
00:50:07,559 --> 00:50:11,360
"Ty jesteœ Szymon syn Jana,|b³ogos³awiony jesteœ Piotrze"

698
00:50:11,400 --> 00:50:14,239
Jego imiê to nie Piotr, to jest|greckie s³owo, jego imiê to Szymon

699
00:50:14,280 --> 00:50:16,920
Simon bar Jonah

700
00:50:20,960 --> 00:50:24,760
Dziœ z kostnicy pozosta³y tylko resztki.

701
00:50:24,800 --> 00:50:29,559
Franciszkanie przechowywali je|w ma³ym muzeum w swoim koœciele.

702
00:50:29,599 --> 00:50:32,440
Nosi bezsporn¹ inskrypcjê

703
00:50:32,480 --> 00:50:37,159
Jedyna nigdy nie odnaleziona|z imieniem "Simon bar Jonah".

704
00:50:41,119 --> 00:50:45,679
Szymon by³ jednym z dwunastu Aposto³ów Jezusa.

705
00:50:45,920 --> 00:50:49,719
Zgodnie z Ewangeli¹ Jezus|przemianowa³ Go: Piotr.

706
00:50:49,760 --> 00:50:52,559
Po aramejsku Kefas

707
00:50:52,639 --> 00:50:53,559
Co znaczy ska³a.

708
00:50:53,599 --> 00:50:59,280
Przez wielu jest uwa¿any za œwiêtego,|i pierwszego papie¿a Koœcio³a Rzymsko-Katolickiego.

709
00:50:59,320 --> 00:51:04,559
Wed³ug tradycji Szymon Piotr zosta³|ukrzy¿owany i pochowany w Rzymie.

710
00:51:05,079 --> 00:51:09,280
A wiêc jak jego|trumna trafi³a tu, do Jeruzalem?

711
00:51:09,880 --> 00:51:13,679
Faktem jest, ¿e nigdy nie by³o|wiarygodnych dowodów archeologicznych znalezionych w Rzymie

712
00:51:13,719 --> 00:51:17,920
pod Watykanem, wskazuj¹cych|na "Simon bar Jonah"

713
00:51:18,519 --> 00:51:22,320
A tu, w Dominus Flevit|znaleziono kostnicê

714
00:51:22,360 --> 00:51:25,159
nosz¹c¹ Jego imiê.

715
00:51:29,079 --> 00:51:30,960
- Nie uwierzysz w to.|- Co?

716
00:51:31,000 --> 00:51:33,840
- Nie uwierzysz.|Nie wyobra¿asz sobie!

717
00:51:33,880 --> 00:51:35,760
- Widzisz?|- Teraz widzê.

718
00:51:35,800 --> 00:51:39,320
- Jest symbol| symbol z grobowca!

719
00:51:39,599 --> 00:51:41,480
Na kostnicy!

720
00:51:41,519 --> 00:51:45,800
- To niedowiary!,| k¹t i kropka, jest identyczny.

721
00:51:46,320 --> 00:51:49,159
- Z punktem wewn¹trz.|- punkt jest wewn¹trz.

722
00:51:49,199 --> 00:51:53,000
- To odwrócone "V", z kropk¹ wewn¹trz,|to symbol z naszego grobowca

723
00:51:53,039 --> 00:51:57,800
napisany na kostnicy|co spotykamy w najwczeœniejszych grobach

724
00:51:57,840 --> 00:52:00,679
uczniów Jezusa.

725
00:52:02,239 --> 00:52:04,519
Pytaj¹c kto mia³by byæ|chowany w tej kostnicy...

726
00:52:04,559 --> 00:52:10,800
I by³ czy nie, zna³ "Jezusa syna Józefa"|którego grób by³ naznaczony takim samym symbolem,

727
00:52:11,280 --> 00:52:14,360
mo¿emy tylko spekulowaæ.

728
00:52:26,599 --> 00:52:31,880
Kiedy chodzi o pokrewieñstwo|matka nauka nie pozwala na wiele spekulacji

729
00:52:32,360 --> 00:52:37,119
Studiuj¹c staro¿ytne DNA kawa³ków koœci|i ludzkich szcz¹tków pozostawionych obok kostnic

730
00:52:37,159 --> 00:52:43,440
Naukowcy mog¹ rozró¿niæ milion zale¿noœci|pomiêdzy przypadkowymi ludŸmi z grobowca Talpiot.

731
00:52:44,840 --> 00:52:50,159
Stephen Pfann jest dyrektorem centrum|Stiudiów Wczesno-Chrzeœcijañskich

732
00:52:50,599 --> 00:52:55,360
i asystuje Stevenowi Cox,|archeologowi Uniwersytetu Stanowego NY

733
00:52:55,400 --> 00:52:59,159
Odkryli niezwykle przekonuj¹ce materia³y w kostnicach

734
00:52:59,199 --> 00:53:03,320
opisanynych "Mariamne" i| "Jezus, syn Józefa".

735
00:53:04,000 --> 00:53:08,760
W tej kostnicy, zebraliœmy materia³| z powierzchni kamienia

736
00:53:08,800 --> 00:53:11,639
o ciekawym wygl¹dzie.

737
00:53:11,679 --> 00:53:16,440
Warto zebraæ go i przeanalizowaæ|by zobaczyæ jego kompozycjê.

738
00:53:16,480 --> 00:53:20,800
Nalot albo materia³,|mo¿e daæ nam wielk¹ wskazówkê

739
00:53:21,280 --> 00:53:24,119
na temat: kogo, co, kiedy|i gdzie.

740
00:53:24,159 --> 00:53:29,760
Wydaje siê dziwaczne, ¿e te próbki|mog¹ zawieraæ DNA Jezusa i Marii Magdaleny

741
00:53:29,920 --> 00:53:35,639
Ale jeœli jest wystarczaj¹co du¿o materia³u|te testy mog¹ daæ nowe œwiat³o nt. Jezusa i jego rodzin¹.

742
00:53:35,679 --> 00:53:38,719
- To jest próbka 80-500

743
00:53:44,280 --> 00:53:47,119
Próbki zosta³y ponumerowane|i wys³ane do laboratorium DNA

744
00:53:47,159 --> 00:53:49,039
w Thunderbay, w Kanadzie.

745
00:53:49,079 --> 00:53:55,400
Jednych z piêciu laboratoriów na œwiecie,|które specjalizuj¹ siê w badaniu staro¿ytnego DNA.

746
00:54:00,599 --> 00:54:05,360
Naukowcy nie wiedz¹, ¿e próbki|nale¿¹ do "Jezusa syna Józefa"

747
00:54:05,400 --> 00:54:09,400
i kobiety, która mog³a byæ Marí¹ Magdalen¹.

748
00:54:30,320 --> 00:54:35,079
Jeœli te próbki nale¿¹ do|Marii Magdaleny i Jezusa z Nazaretu

749
00:54:35,119 --> 00:54:39,880
mo¿emy spodziewaæ siê, ¿e testy|nie poka¿¹ genetycznych powi¹zañ

750
00:54:39,920 --> 00:54:45,440
Mo¿emy spodziewaæ siê odkrycia DNA| dwóch indywidualnoœci bez pokrewieñstwa

751
00:54:45,679 --> 00:54:50,559
I to by³oby niezwykle zaskakuj¹ce odkrycie|w grobie rodzinnym.

752
00:54:51,440 --> 00:54:54,840
Chyba ¿e te osoby to|m¹¿ i ¿ona

753
00:55:00,039 --> 00:55:06,119
Pytanie obecnie brzmi: czy istnieje wystarczaj¹co du¿o|DNA by odtworzyæ jednoznaczny profil?

754
00:55:08,679 --> 00:55:11,519
By uzyskaæ jak najwiêcej informacji

755
00:55:11,559 --> 00:55:17,199
Biologowie zamierzaj¹ otrzymaæ|jak to mówi¹, atomowy wzór DNA z resztek koœci.

756
00:55:22,119 --> 00:55:25,920
- Analizy pokazuj¹,| ¿e atomowy wzór DNA trudno by³o otrzymaæ

757
00:55:25,960 --> 00:55:30,559
skupiliœmy siê zatem na mitochondrialnym DNA, który jest

758
00:55:30,760 --> 00:55:33,599
dziedziczony przez dziecko od matki

759
00:55:33,639 --> 00:55:38,440
To znaczy, ¿e mo¿emy zidentyfikowaæ| tylko tak¹ zale¿noœæ

760
00:55:39,360 --> 00:55:45,079
Mitochondralne DNA mo¿e nam udowodniæ| czy Jezus syn Józefa i Maria Magdalena mieli t¹ sam¹ matkê

761
00:55:45,119 --> 00:55:48,719
Co jeœli nie byli bratem i siostr¹?

762
00:55:56,639 --> 00:56:00,440
Jeœli biolodzy nie mog¹ otrzymaæ|mitochondrialnego DNA z komórek koœci

763
00:56:00,480 --> 00:56:04,239
Próba bêdzie musia³a byæ porzucona.

764
00:56:04,320 --> 00:56:09,119
I nigdy nie bêdziemy znaæ zwi¹zku miêdzy|Jezusem i Mariamne.

765
00:56:11,039 --> 00:56:15,800
- Uzyska³yœmy szcz¹tkowe rezultaty.|Otrzymaliyœmy mitochondrialne DNA

766
00:56:15,840 --> 00:56:19,599
by³y bardzo podzielone,| bardzo ma³e ³añcuchy DNA

767
00:56:19,639 --> 00:56:21,519
wzmocniliœmy,|posiadane sekwencje

768
00:56:21,559 --> 00:56:25,360
zaczêliœmy klonowaæ sekwencje fragmentów DNA

769
00:56:25,400 --> 00:56:30,159
i poprzez klonowanie DNA|mogliœmy porównaæ wiele, wiele kopii DNA

770
00:56:30,199 --> 00:56:33,039
to podnosi wa¿noœæ pracy

771
00:56:33,079 --> 00:56:35,920
i wtedy byliœmy w stanie porównaæ sekwencje

772
00:56:35,960 --> 00:56:39,280
miêdzy tym osobnikiem i innym

773
00:56:39,800 --> 00:56:44,719
i to jest sens tego co zrobiliœmy.|I mogê pokazaæ wyniki teraz.

774
00:56:45,559 --> 00:56:50,320
To co widzimy tu, to dwie sekwencje,|jedna dla ka¿dego osobnika

775
00:56:51,320 --> 00:56:55,679
i to co poka¿ê to s¹|zale¿noœci pomiêdzy osobnikami

776
00:56:56,119 --> 00:56:59,519
tu widzimy polimorfiê, to G i A

777
00:56:59,920 --> 00:57:03,920
Polimorfia jest |zmian¹ miêdzy t¹ sekwencj¹

778
00:57:05,679 --> 00:57:09,480
i inn¹. Albo miêdzy t¹|i sekwencj¹ odpowiadaj¹c¹ jej

779
00:57:09,519 --> 00:57:13,320
U¿ywamy polimorfii by wskazaæ|albo zidentyfikowaæ

780
00:57:13,360 --> 00:57:15,239
profil mitochondrialny

781
00:57:15,280 --> 00:57:19,880
I ta polimorfia pokazuje|jedn¹ ró¿nicê miêdzy osobnikami

782
00:57:20,079 --> 00:57:22,920
Ponadto mamy inn¹ polimorfiê tutaj

783
00:57:22,960 --> 00:57:26,760
Widzimy jedn¹ T i jedn¹ C, wskazuj¹c| inn¹ ró¿nicê polimorficzn¹

784
00:57:26,800 --> 00:57:31,559
Przez to co mamy liczbê ró¿nic polimoficznych,|które udowadniaj¹ ró¿nice miêdzy sekwencjami.

785
00:57:31,599 --> 00:57:34,440
Mo¿emy zatem przyj¹æ|¿e te osobniki

786
00:57:34,480 --> 00:57:38,239
nie s¹ spokrewnione, przynajmniej|ze strony matki

787
00:57:38,280 --> 00:57:42,079
Nie mieli tej samej matki,|ani nie jest to matka i dziecko.

788
00:57:42,119 --> 00:57:44,000
Ani brat i siostra.

789
00:57:44,039 --> 00:57:49,079
Przez co te osobliwe próbki|poniewa¿ pochodz¹ z tego samego grobu

790
00:57:50,760 --> 00:57:56,000
mo¿emy spodziewaæ siê, ¿e to rodzinny grób|widocznie s¹ mê¿em i ¿on¹.

791
00:58:08,039 --> 00:58:12,719
Przez wieki ludzie dociekali|zwi¹zku M.Magdaleny z Jezusem

792
00:58:13,800 --> 00:58:18,519
M.Magdalena pojawia siê|czêœciej ni¿ inne kobiety w Ewangelii.

793
00:58:18,559 --> 00:58:22,119
Zawsze id¹ca bardzo|blisko Jezusa.

794
00:58:24,320 --> 00:58:29,880
Obecnoœæ podczas ukrzy¿owania|zgadza siê z rol¹ op³akuj¹cej ma³¿onki, wdowy.

795
00:58:32,000 --> 00:58:34,840
A wiêc jeœli prawdopodobnie byli ma³¿eñstwem.

796
00:58:34,880 --> 00:58:38,440
wyniki badañ DNA, potwierdzaj¹ t¹.

797
00:58:48,320 --> 00:58:53,079
I byæ mo¿e jego zwi¹zek by³ utrzymywany w sekrecie|by chroniæ potencjaly ród.

798
00:58:53,119 --> 00:58:55,960
Sekret ukrywany przez wieki.

799
00:58:56,000 --> 00:59:00,880
Tajemnica, któr¹ byæ mo¿e odkrywamy|w grobie rodzinnym Jezusa.

800
00:59:12,280 --> 00:59:18,000
W koñcu nawi¹zaliœmy kontakt z jednym| z pierwszych budowniczych domów w Talpiot.

801
00:59:18,039 --> 00:59:23,039
Efraym pamiêta grób, lecz| dok³adnie nie pamiêta jego po³o¿enia.

802
00:59:28,599 --> 00:59:30,480
- Pomiêdzy dwoma budynkami?|- Tak, tak.

803
00:59:30,519 --> 00:59:33,920
- Nie ma ¿adnej budowli na nim?

804
00:59:34,360 --> 00:59:37,159
Nie, to by³o miêdzy...

805
00:59:37,199 --> 00:59:41,800
OK. Mówi, ¿e to by³o|akurat miêdzy tymi dwoma budynkami.

806
00:59:42,000 --> 00:59:46,760
Pomiêdzy kompleksami mieszkalnymi|jest ogród kwiatowy z wysokimi tarasami

807
00:59:46,800 --> 00:59:50,599
I na tym obszarze, gdzie mówi Efraym,|umiejscawia siê grobowiec.

808
00:59:50,639 --> 00:59:53,719
- Musi byæ za tym murem.

809
00:59:55,440 --> 00:59:58,960
Pytanie brzmi:|za którym tarasem?

810
01:00:00,239 --> 01:00:04,039
- Nie uda ci siê tam wspi¹æ.

811
01:00:09,840 --> 01:00:12,679
S¹siedzi zaczynaj¹ interesowaæ siê|poszukiwaniami.

812
01:00:12,719 --> 01:00:16,760
I wskazuj¹ taflê cementu|na ni¿szym tarasie.

813
01:00:25,159 --> 01:00:29,199
- Czy to ma jakieœ praktyczne przeznaczenie?

814
01:00:31,880 --> 01:00:32,800
Mo¿e byæ pod cementem?

815
01:00:32,840 --> 01:00:37,599
Efraym t³umaczy, ¿e tafla nie ma|¿adnego znaczenia w strukturze budowli.

816
01:00:37,639 --> 01:00:41,440
lecz jest czêsto odwiedzana przez niewidom¹ kobietê,

817
01:00:41,480 --> 01:00:44,320
która ¿yje w mieszkaniu obok tej konstrukcji

818
01:00:44,360 --> 01:00:45,280
- Tu jest.

819
01:00:45,320 --> 01:00:47,199
- To jest grób?

820
01:00:47,239 --> 01:00:49,119
- Tak jest.

821
01:00:49,159 --> 01:00:52,000
- Sk¹d masz t¹ pewnoœæ?

822
01:00:52,039 --> 01:00:53,920
- Pamiêtam!

823
01:00:53,960 --> 01:00:56,760
By³o otwarte i dzieci|wchodzi³y, i wychodzi³y z niego!

824
01:00:56,800 --> 01:00:58,679
wtedy przyszli i zamknêli to.

825
01:00:58,719 --> 01:01:01,559
- Wiesz mo¿e czy zasypali to| cementem lub piaskiem?

826
01:01:01,599 --> 01:01:03,480
czy tylko przykryli?

827
01:01:03,519 --> 01:01:05,400
- Wydaje mi siê, ¿e tylko go zakryli.

828
01:01:05,440 --> 01:01:07,320
- Jesteœ pewna, ¿e to tu?

829
01:01:07,360 --> 01:01:10,440
- Milion procent pewna!

830
01:01:13,119 --> 01:01:15,000
Milion procent pewnoœci.

831
01:01:15,039 --> 01:01:18,440
to wszystko czego potrzebujemy.

832
01:01:19,840 --> 01:01:23,920
Jeœli moglibyœmy przesun¹æ|t¹ p³ytê z cementu

833
01:01:24,639 --> 01:01:29,559
moglibyœmy stan¹æ przed|wejœciem do rodzinnego grobowca Jezusa.

834
01:02:17,360 --> 01:02:18,280
- Jak to robimy?

835
01:02:18,320 --> 01:02:21,159
- Poprosimy wszystkich, by pomogli.

836
01:02:21,199 --> 01:02:24,639
Felix, przesuwasz Wielki kamieñ!

837
01:02:42,320 --> 01:02:45,159
- To niewiarygodne!|- To jest to.

838
01:02:45,199 --> 01:02:48,000
- To naprawdê coœ!

839
01:02:50,559 --> 01:02:51,880
- Nie mogê w to uwierzyæ!

840
01:02:51,920 --> 01:02:54,760
- Idziemy, idziemy!|- Rób zdjêcia.

841
01:02:54,800 --> 01:02:57,760
- Patrz gdzie st¹pasz.

842
01:03:02,440 --> 01:03:05,280
Nic nie widzê na dole.

843
01:03:05,320 --> 01:03:08,719
- Krok dalej|- Jakieœ skorpiony

844
01:03:09,159 --> 01:03:11,400
Dobrze.

845
01:03:13,000 --> 01:03:14,880
Dobrze. W koñcu go znaleŸliœmy.

846
01:03:14,920 --> 01:03:18,800
Tu jest odwrócone "V"|Jest bardzo piêkne!

847
01:03:24,519 --> 01:03:26,400
- Cel.|- Taki sam jak w ksi¹¿ce.

848
01:03:26,440 --> 01:03:29,280
- Taki jak na zdjêciu.|Patrzy Félix, znaleŸliœmy!

849
01:03:29,320 --> 01:03:32,440
Rzeczywiœcie znaleŸliœmy!

850
01:03:36,960 --> 01:03:40,119
- Wchodzê.|- OK, œwietnie.

851
01:03:54,239 --> 01:03:58,039
Otwarcie grobu, dwadzieœcia szeœæ|lat po jego odkryciu

852
01:03:58,079 --> 01:04:00,920
Zbiega siê z innym zwrotem w historii.

853
01:04:00,960 --> 01:04:04,559
Jedna z kostnic z Talpiot zniknê³a.

854
01:04:04,800 --> 01:04:09,559
Policzmy: jeden, dwa, trzy, cztery,|piêæ, szeœæ, siedem, osiem, dziewiêæ i dziesiêæ...

855
01:04:09,599 --> 01:04:12,440
Mamy dziesiêæ kostnic.

856
01:04:12,480 --> 01:04:15,320
Po wizycie w magazynach Bet Shemesh

857
01:04:15,360 --> 01:04:17,199
Wyst¹pi³y dziwne b³êdy|w zapiskach

858
01:04:17,239 --> 01:04:21,039
- Poszed³em do magazynu zap³aciæ za wynajem|w Bet Shemesh

859
01:04:21,079 --> 01:04:23,960
i okazano mi paragon

860
01:04:24,920 --> 01:04:27,760
¿e z tego grobu,|posiadaj¹ dziewiêæ przedmiotów.

861
01:04:27,800 --> 01:04:29,679
Jasno napisane.

862
01:04:29,719 --> 01:04:31,599
Liczba przedmiotów: Dziewiêæ.

863
01:04:31,639 --> 01:04:35,679
I opis kostnic,|i ich po³o¿enie w magazynie.

864
01:04:38,360 --> 01:04:43,039
Niewiadomo jak, nie wiadomo kiedy|jedna z kostnic zaginê³a

865
01:04:43,159 --> 01:04:47,679
I z t¹ zagubion¹ kostnic¹,|zaczyna siê nowa tajemnica.

866
01:04:50,840 --> 01:04:54,519
Byæ mo¿e kostnica zosta³a skradziona.

867
01:04:54,679 --> 01:04:58,440
Byæ mo¿e robotnik w 1980|mia³ lepkie palce.

868
01:04:58,480 --> 01:05:02,280
Kostnice mog¹ uzyskaæ wysokie ceny|na rynku antyków.

869
01:05:02,320 --> 01:05:05,159
I w paŸdzierniku 2002

870
01:05:05,199 --> 01:05:09,400
wapienna kostnica|trafi³a do prywatnej kolekcji.

871
01:05:10,960 --> 01:05:15,159
Posiada³a napis: Jakub,|syn Józefa, brat Jezusa.

872
01:05:18,639 --> 01:05:21,480
Oded Golan, znany kolekcjoner

873
01:05:21,519 --> 01:05:25,320
oœwiadczy³, ¿e kupi³ kostnicê,|od arabskiego sprzedawcy antyków

874
01:05:25,360 --> 01:05:29,159
na starym mieœcie Jeruzalem|dekadê temu.

875
01:05:29,199 --> 01:05:32,880
Lecz nie zna³ wa¿noœci tej inskrypcji

876
01:05:33,039 --> 01:05:36,800
- By³a to jedna z pierwszych kostnic|w mojej kolekcji

877
01:05:36,840 --> 01:05:40,360
nie przyku³a mojej wiêkszej uwagi

878
01:05:40,679 --> 01:05:46,239
poniewa¿ imiona , które pojawiaj¹ siê na niej to:|Jacob, Yehosef i Yeshua...

879
01:05:48,360 --> 01:05:51,920
bardzo popularne imiona w I wieku,

880
01:05:52,199 --> 01:05:57,280
przez co nigdy nie pomyœla³em , ¿e mog³y|nale¿eæ do rodziny Jezusa

881
01:05:58,920 --> 01:06:04,159
w tym czasie nie wiedzia³em, ¿e|Jezus mia³ braci czy coœ w tym stylu.

882
01:06:05,639 --> 01:06:09,440
Po œmierci Jezusa, jego brat|Jakub poczu³ swoje przewodnictwo

883
01:06:09,480 --> 01:06:14,880
i zjednoczy³ du¿¹ liczbê s³uchaczy| jako bezdyskusyjny lider Ruchu Jezusa

884
01:06:15,239 --> 01:06:19,000
PóŸniejsze pisma chrzeœcijañskie mówi¹, ¿e|by³ szanowany przez innych chrzeœcijan

885
01:06:19,039 --> 01:06:21,920
tak jak przez ¯ydów.

886
01:06:22,880 --> 01:06:25,719
I historyk ¯ydowski z I wieku: Josifas

887
01:06:25,760 --> 01:06:28,599
spêdza³ wiêcej czasu z Jakubem ni¿ z Jezusem.

888
01:06:28,639 --> 01:06:35,239
I tak jak jego brat Jezus obawia³ siê, ¿e religijna |popularnoœæ mo¿e doprowadziæ do jego œmierci.

889
01:06:38,239 --> 01:06:42,039
Chocia¿ wygl¹da³o to jak prawne morderstwo

890
01:06:42,079 --> 01:06:47,599
Najwy¿szy kap³an œwi¹tyni, Anonis skaza³ Jakuba,|na œmieræ w Jerúsalem...

891
01:06:47,840 --> 01:06:50,719
przez ukamienowanie.

892
01:06:55,519 --> 01:07:00,239
Ranga Jakuba pokazuje, |¿e dla pierwszych chrzeœcijan wa¿ne by³o

893
01:07:00,280 --> 01:07:05,920
i wielce mo¿liwe, ¿e zosta³| z pewnoœci¹ pochowany obok Jezusa po swej œmierci

894
01:07:16,599 --> 01:07:18,480
By³o to przed 2002 rokiem

895
01:07:18,519 --> 01:07:22,320
kiedy s³awni znawcy, zobaczyli kolekcjê Oded Golan

896
01:07:22,360 --> 01:07:27,840
i zasugerowali, ¿e kostnica Jakuba nale¿a³a|do rodziny Jezusa z Nazaretu

897
01:07:31,000 --> 01:07:33,840
i tak zapocz¹tkowano najpopularniejszy spór.

898
01:07:33,880 --> 01:07:39,239
Bitwa pomiêdzy znawcami i naukowcami,|o autentycznoœæ kostnicy Jakuba.

899
01:07:39,599 --> 01:07:41,480
Kostnica Jakuba

900
01:07:41,519 --> 01:07:45,719
Sk¹d pochodzi³?|Znany kolekcjoner, do którego nale¿a³a

901
01:07:46,320 --> 01:07:49,159
Oded Golan, mówi³|, ¿e zdoby³ j¹

902
01:07:49,199 --> 01:07:51,079
oko³o 1980 r.

903
01:07:51,119 --> 01:07:54,920
Czasem mówi³, ¿e przed lub po|lecz zawsze oko³o 1980

904
01:07:54,960 --> 01:07:56,840
...nasz grób by³ odkryty|w 1980...

905
01:07:56,880 --> 01:07:58,760
to jest zagubiona kostnica

906
01:07:58,800 --> 01:08:04,039
Izraelskie w³adze nie mog³y jej znaleŸæ|mo¿e nie szukali zpoa magazynem

907
01:08:04,559 --> 01:08:06,440
sprawdzi³em wymiary, by³em ostro¿ny

908
01:08:06,480 --> 01:08:09,320
zaginiona, skatalogowana kostnica, zniknê³a

909
01:08:09,360 --> 01:08:13,880
wymiary tej kostnicy, pokrywaj¹ siê|z kostnic¹ Jakuba

910
01:08:14,159 --> 01:08:17,920
Wielu ludzi, wliczaj¹c specjalistów|dosz³o do wniosku

911
01:08:17,960 --> 01:08:20,399
¿e jest podrobiona

912
01:08:20,439 --> 01:08:22,720
lecz nikt nie mówi³, ¿e jest falsyfikatem w ca³oœci

913
01:08:22,760 --> 01:08:26,560
Stanowisko ¿ydowskich obserwatorów,| jest takie,

914
01:08:26,600 --> 01:08:29,439
¿e to Jakub syn Józefa

915
01:08:29,479 --> 01:08:31,359
Zgadza³bym siê z tym.

916
01:08:31,399 --> 01:08:34,239
Pomyœl tylko, mamy szeœæ imion

917
01:08:34,279 --> 01:08:41,479
Jeœli "Jakub, syn Józefa", nie mówi¹c| "Jakub, brat Jezusa", jak na kostnicy|ludzie powiedz¹: "to brat Jezusa

918
01:08:41,960 --> 01:08:45,319
pewnie to dodali", |nie wa¿ne!

919
01:08:45,800 --> 01:08:48,640
oczywiœcie by³by to brat Jezusa,|poniewa¿ mamy Jezusa, Józefa

920
01:08:48,680 --> 01:08:50,560
"Jakub, syn Józefa".

921
01:08:50,600 --> 01:08:54,279
mamy to z grobowca,|teraz spekulujemy

922
01:08:54,439 --> 01:08:57,239
Lecz czas siê zgadza, imiona siê zgadzaj¹

923
01:08:57,279 --> 01:09:02,439
i to, myœlê, naprawdê pozwala jasno stwierdziæ,|¿e to rodzina Jezusa

924
01:09:04,000 --> 01:09:06,840
Co potrzebujemy by dowieœæ,| ¿e kostnica Jakuba

925
01:09:06,880 --> 01:09:09,720
pochodzi z grobowca w  Talpiot?

926
01:09:09,760 --> 01:09:14,399
Jej wiek, i potwierdzone wymiary,|s¹ bardzo obiecuj¹ce...

927
01:09:14,560 --> 01:09:19,199
ale "Petina" jest tym co|rozwieje dylematy, raz na zawsze

928
01:09:20,319 --> 01:09:25,159
Z czasem, w grobie gromadz¹ siê|minera³y i osad na kostnicach

929
01:09:27,039 --> 01:09:29,880
Ta akumulacja zwie siê|"Petina".

930
01:09:29,920 --> 01:09:33,720
I mo¿e byæ naukowo analizowana,|by stworzyæ mineralny i chemiczny "odcisk palca"

931
01:09:33,760 --> 01:09:37,359
specyficzny dla kostnic czy grobów.

932
01:09:37,560 --> 01:09:42,960
Ka¿da kostnica odkryta w tych samych grobowcach|ma te same "znaki Petina"

933
01:09:47,159 --> 01:09:49,039
Próbki pobrane z|kostnicy Janusza

934
01:09:49,079 --> 01:09:52,880
posiadaj¹ materia³,|jak tytan i ¿elazo...

935
01:09:52,920 --> 01:09:56,239
unikalne dla|kostnicy Jakuba

936
01:09:56,760 --> 01:10:00,560
Jeœli Petina Janusza|pasuje do kostnic z grobowca w Talpiot

937
01:10:00,600 --> 01:10:03,439
Bêdzie to niezbity dowód,|¿e kostnica Jakuba

938
01:10:03,479 --> 01:10:07,560
jest t¹ zaginion¹, i nale¿y|do rodziny Jezusa

939
01:10:11,159 --> 01:10:15,880
Dr Charles Pellegrino przyszed³ do|magazynu w Bet Shemesh w Izraelu

940
01:10:15,920 --> 01:10:20,359
By zebraæ próbki Petina|z kostnic grobowca w Talpiot.

941
01:10:20,720 --> 01:10:23,560
- Mogê zebraæ te resztki st¹d.

942
01:10:23,600 --> 01:10:26,439
- To bêdzie dobre.|- Tak, œwietnie.

943
01:10:26,479 --> 01:10:28,359
Na proœbê Dr Pellegrino...

944
01:10:28,399 --> 01:10:32,199
zebraliœmy przypadkowe próbki Petina|by stwierdziæ

945
01:10:32,239 --> 01:10:36,039
¿e Petina z Talpiot rzeczywiœcie siê ró¿ni.

946
01:10:36,079 --> 01:10:38,920
- To przewa¿nie Patina wymaga od Charliego

947
01:10:38,960 --> 01:10:42,880
wiele pracy przy elektroskopie.

948
01:10:44,720 --> 01:10:47,560
Jeœli przypadkowe próbki nie pasuj¹|do kostnic z Talpiot

949
01:10:47,600 --> 01:10:50,439
a próbki Jakuba tak

950
01:10:50,479 --> 01:10:55,239
prawdopodobienstwo, ¿e znaleziono rodzinny grobowiec Jezusa

951
01:10:55,279 --> 01:10:57,119
by³o by nad wyraz znakomite!

952
01:10:57,159 --> 01:11:00,560
- Jeœli mo¿na by otrzymaæ dowód

953
01:11:01,000 --> 01:11:04,840
¿e kostnica Jakuba mo¿e byæ t¹ zaginion¹

954
01:11:05,800 --> 01:11:08,760
to podnios³o by bardzo

955
01:11:10,600 --> 01:11:13,239
wartoœæ dowodów

956
01:11:15,399 --> 01:11:19,920
Rzek³ bym nawet ¿e to by³by|"gwóŸdŸ do trumny"

957
01:11:20,199 --> 01:11:24,600
jeœli zosta³o by to przedstawione.

958
01:11:29,800 --> 01:11:32,640
Laboratorium Kryminalne Suffolk, jest wiod¹cym|laboratorium C.S.I.

959
01:11:32,680 --> 01:11:36,439
rozwi¹zuj¹cym zagadki kryminalne naszych czasów.

960
01:11:36,479 --> 01:11:41,960
Dziœ przeprowadzimy tam ekspetyzy,|by okreœliæ czy Petina z kostnicy Jakuba

961
01:11:42,239 --> 01:11:47,319
i Petina przypadkowych próbek|pokrywaj¹ siê z kostnicami z Talpiot

962
01:11:48,000 --> 01:11:52,439
- Widzisz ten kawa³ek? Ma jakby|tunel biegn¹cy wzd³u¿

963
01:11:52,800 --> 01:11:55,640
- Chcesz pobraæ inn¹ próbkê|zawieraj¹c¹ to?

964
01:11:55,680 --> 01:11:59,479
czy to Ci wystarczy?|- Myœlê, ¿e wystarczy

965
01:12:00,479 --> 01:12:02,359
- Tak, myœlê, ¿e zrobione

966
01:12:02,399 --> 01:12:06,199
tak, ten kawa³ek jest dobry by go obej¿eæ.

967
01:12:06,239 --> 01:12:10,640
Teraz bierzemy inn¹ próbkê|nalotu z wnêtrza kostnicy

968
01:12:12,960 --> 01:12:17,680
¯elazo jest czêœci¹ tego podpisu|daj¹cego specyficzny kolor

969
01:12:17,720 --> 01:12:21,520
spotykamy go w grobie, i|w kostnicach z tego grobu

970
01:12:21,560 --> 01:12:25,640
Bierzemy inne próbki, by|zbadaæ elektroskopem

971
01:12:27,319 --> 01:12:30,279
I oznaczyæ mikro-prób¹

972
01:12:42,680 --> 01:12:46,479
- To na co teraz patrzymy|to widmo próbki Petina

973
01:12:46,520 --> 01:12:50,560
któr¹ analizujemy. To jest materia³ wapienny

974
01:12:51,319 --> 01:12:53,199
zgadza siê, Charlie?|- Tak, dok³adnie.

975
01:12:53,239 --> 01:12:58,000
Zwie siê go kred¹|z Jeruzalem, to bardzo delikatny wapieñ

976
01:12:58,960 --> 01:13:03,720
- To co mnie zainteresowa³o to odrobina |szlachetnego materia³u ulokowanego tutaj

977
01:13:03,760 --> 01:13:07,560
w odró¿nieniu od sk³adowych wapienia,| które spodziewaliœmy siê znaleŸæ

978
01:13:07,600 --> 01:13:11,880
Odnotowujemy ¿elazo, tytan, potas,|fosfor, magnez

979
01:13:13,359 --> 01:13:18,199
tylko elementy kompozycji|tych szczególnych próbek Petina

980
01:13:20,079 --> 01:13:23,920
pokrywaj¹ siê z Petina| kostnicy Jakuba

981
01:13:24,880 --> 01:13:28,479
- Znaki s¹ te same.|- Zbiegaj¹ siê!

982
01:13:29,680 --> 01:13:34,920
Próbki Petina z grobowca|w Talpiot, pokrywaj¹ siê z kostnic¹ Jakuba.

983
01:13:35,439 --> 01:13:38,239
A co z przypadkowymi próbkami?

984
01:13:38,279 --> 01:13:41,720
¿adna nie pokrywa siê|z Talpiot.

985
01:13:42,119 --> 01:13:45,920
takie same mineralne i chemiczne|"odciski" grobowca Talpiot

986
01:13:45,960 --> 01:13:49,560
wystêpujê jedynie w Petina Jakuba.

987
01:13:49,800 --> 01:13:50,720
To kluczowy dowód

988
01:13:50,760 --> 01:13:56,000
wskazuj¹cy, ¿e kostnica oznaczona: "Jakub, syn|Józefa, brat Jezusa"

989
01:13:56,520 --> 01:13:59,359
jest zagubion¹ |z grobowca w Talpiot.

990
01:13:59,399 --> 01:14:03,199
Kiedy w³¹czymy kostnicê Jakuba|do naszego statystycznego wzoru

991
01:14:03,239 --> 01:14:07,119
Prawdopodobieñstwa|zmienia siê z 1 do 600

992
01:14:08,039 --> 01:14:09,920
do 1 do 30 000

993
01:14:09,960 --> 01:14:15,239
sugeruj¹c mocno, ¿e ten grobowiec|nale¿a³ do rodziny Jezusa z Nazaretu.

994
01:14:44,479 --> 01:14:46,359
- O, mój Bo¿e!

995
01:14:46,399 --> 01:14:50,079
O, mój Bo¿e!|- Jest zdumiewaj¹cy, co nie?

996
01:14:54,079 --> 01:14:56,880
S¹, jedna, dwie, trzy, nisze|we wnêkach

997
01:14:56,920 --> 01:14:58,800
Dwie tu, dwie tu, dwie tu

998
01:14:58,840 --> 01:15:00,720
dok³adnie szeœæ w sumie.

999
01:15:00,760 --> 01:15:02,640
zobacz dwie nisze umar³ych

1000
01:15:02,680 --> 01:15:06,479
gdzie sk³adano cia³a.|Cia³a Jezusa i Maríi by³yby tam

1001
01:15:06,520 --> 01:15:07,439
- Zobacz tu.

1002
01:15:07,479 --> 01:15:09,359
Zobacz tutaj!

1003
01:15:09,399 --> 01:15:13,560
Ta jest to!|To jest dok³adnie szaroœæ grobowca!

1004
01:15:17,079 --> 01:15:19,920
- Jest bardzo g³êboki.|- Tak?

1005
01:15:19,960 --> 01:15:23,760
Te wnêki s¹ bardzo g³êbokie,|nie wiedzia³em tego.

1006
01:15:23,800 --> 01:15:25,680
- Popatrz Félix.|Co to takiego?

1007
01:15:25,720 --> 01:15:28,520
- Jakieœ naciêcia.

1008
01:15:28,600 --> 01:15:30,479
tu jest inskrypcja!

1009
01:15:30,520 --> 01:15:33,920
- To jest greka.|- Ta jest "M".

1010
01:15:35,319 --> 01:15:37,960
- N czy M?|- M.

1011
01:15:38,159 --> 01:15:41,000
- A co to jest?|Potrzebujemy grafologa.

1012
01:15:41,039 --> 01:15:41,960
To jest stare.

1013
01:15:42,000 --> 01:15:44,840
Dwa, trzy, cztery, piêæ...|szeœæ liter.

1014
01:15:44,880 --> 01:15:48,680
S¹ po grecku albo ³acinie,|na pewno nie po hebrajsku

1015
01:15:48,720 --> 01:15:51,560
Rozgl¹daj¹c siê, nie wieliœmy,|¿e siedzieliœmy na

1016
01:15:51,600 --> 01:15:55,279
stosie rozsypanych kart jakichœ pism.

1017
01:15:56,399 --> 01:15:58,279
Co to takiego?|poœwieæ tam!

1018
01:15:58,319 --> 01:15:59,239
- Gdzie?|- Zobacz Felix.

1019
01:15:59,279 --> 01:16:02,119
- Tu jest pe³no œwiêtych ksi¹g.

1020
01:16:02,159 --> 01:16:05,319
Porozwalane œwiête ksiêgi.

1021
01:16:05,600 --> 01:16:06,920
Zgodnie z ¿ydowskim prawem.

1022
01:16:06,960 --> 01:16:09,800
œwiête ksiêgi nie mog¹ byæ niszczone,

1023
01:16:09,840 --> 01:16:12,680
musz¹ byæ grzebane,|jak ludzie.

1024
01:16:12,720 --> 01:16:15,520
Wydaje siê, ¿e tygodnie|po wyci¹gniêciu kostnic

1025
01:16:15,560 --> 01:16:18,399
i przed tym|gdy gobowiec zapieczêtowano

1026
01:16:18,439 --> 01:16:23,199
miejscowa szko³a Rabinów, zape³ni³a|grobowiec uszkodzonymi œwiêtymi pismami.

1027
01:16:23,239 --> 01:16:28,960
Wœród nich znajdujemy ksiêgê, w której|Jezus odnosi siê klucza swojej pos³ugi.

1028
01:16:29,000 --> 01:16:29,920
- To ksiêga Jana.

1029
01:16:29,960 --> 01:16:32,399
Jezus mówi w ewangelii...

1030
01:16:32,439 --> 01:16:35,680
mówi "...jeœli chcesz wiedzieæ"...|aposto³ go pyta; "Kim tam jesteœ, Mistrzu?"

1031
01:16:35,720 --> 01:16:37,600
powiedzia³ "Jeœli chcesz wiedzieæ kim jestem.

1032
01:16:37,640 --> 01:16:41,239
"Czytaj ksiêgê Jana".|To jest kod.

1033
01:16:42,439 --> 01:16:45,800
I to co mamy tu|to ksiêga Jana

1034
01:16:50,119 --> 01:16:54,880
W Ewangeliach zapisano, ¿e Jezus, mówi³|porównaniami i kodem

1035
01:16:54,920 --> 01:16:59,640
To nie zaskakuje, poniewa¿ dziœ by³oby to|uwa¿ane za ruch antyrz¹dowy.

1036
01:16:59,680 --> 01:17:02,520
Cz³owiek skazany na ukrzy¿owanie.

1037
01:17:02,560 --> 01:17:06,880
I te zakodowane mowy,|zawieraj¹ wielkie tajemnice.

1038
01:17:15,039 --> 01:17:17,880
Podczas poœpiesznych wydobyæ w 1980

1039
01:17:17,920 --> 01:17:22,359
Archeolodzy przenieœli ostatni¹|kostnicê z inskrypcj¹

1040
01:17:23,680 --> 01:17:27,000
Kostnica nale¿a³a do dziecka.

1041
01:17:27,520 --> 01:17:31,319
Inskrypcja zosta³a przet³umaczona| w muzeum Rockefeller AAI.

1042
01:17:31,359 --> 01:17:34,199
"Yehuda bar Yeshua"

1043
01:17:35,199 --> 01:17:37,039
- To Yehuda bar Yeshua

1044
01:17:37,079 --> 01:17:40,600
po angielsku to Juda, syn Jezusa.

1045
01:17:43,800 --> 01:17:46,520
Juda, syn Jezusa.

1046
01:17:47,640 --> 01:17:50,479
Nowy Testament nie mówi,|¿e Jezus mia³ syna

1047
01:17:50,520 --> 01:17:52,399
Byæ mo¿e w tych chwilach

1048
01:17:52,439 --> 01:17:57,359
archeologowie wprowadzaj¹ nas|w nowe oblicze Nowego Testamentu.

1049
01:17:59,159 --> 01:18:03,840
Czy to pud³o|zawiera³o szcz¹tki syna Jezusa i M.Magdaleny?

1050
01:18:08,920 --> 01:18:10,640
JUDA SYN JEZUSA

1051
01:18:10,680 --> 01:18:15,920
Jeœli Juda by³ Jego synem, jego istnienie|oczywiœcie by³oby tajemnic¹

1052
01:18:16,399 --> 01:18:20,199
Syn Jezusa by³ pretendentem|do królewskiego tronu

1053
01:18:20,239 --> 01:18:26,359
Syn Jezusa, by³by w niebezpieczeñstwie|zatrzymania i ukrzy¿owania przez w³adze rzymskie.

1054
01:18:30,800 --> 01:18:33,640
By³y to czasy wielkich przeœladowañ.

1055
01:18:33,680 --> 01:18:38,239
Ka¿dy kto mia³ zwi¹zek|z pos³ug¹ Jezusa, by³ pojmany.

1056
01:18:38,479 --> 01:18:41,319
Jego kuzyn, Jan Chrzciciel|zosta³ œciêty.

1057
01:18:41,359 --> 01:18:44,880
Jakub, brat Jezusa|ukamienowany.

1058
01:18:47,119 --> 01:18:50,520
Szymon, drugi brat|zosta³ ukrzy¿owany.

1059
01:18:50,960 --> 01:18:52,840
Jeœli byliby rodzicami

1060
01:18:52,880 --> 01:18:57,600
Jezus i M.Magdalena wiedzieli by, ¿e|ogloszenie narodzin ich syna

1061
01:18:57,640 --> 01:19:00,840
to zagro¿enie dla ich syna.

1062
01:19:02,439 --> 01:19:08,079
Byæ mo¿e jego umi³owany, bezimienny uczeñ,|do którego odnosi siê w ksiêga Jana

1063
01:19:08,199 --> 01:19:11,399
naprawdê jest synem Jezusa,

1064
01:19:16,840 --> 01:19:21,840
który pozostaje bezimienny|w tekstach, by ukryæ jego pochodzenie

1065
01:19:25,479 --> 01:19:28,159
W Ewangelii Jana, rozdzia³ 19, wers 26

1066
01:19:28,359 --> 01:19:32,159
Jezus prosi ukochanego ucznia,|który stoi pod krzy¿em

1067
01:19:32,199 --> 01:19:35,039
by opiekowa³ siê swoj¹ matk¹,

1068
01:19:35,079 --> 01:19:37,920
potem mówi do Marii

1069
01:19:38,880 --> 01:19:41,319
"Kobieto...

1070
01:19:44,640 --> 01:19:47,720
...dbaj o swojego syna".

1071
01:19:49,439 --> 01:19:55,039
Tradycyjnie, ta scena jest|rozumiana jakoby Jezus mówi³ do Marii, Jego Matki,

1072
01:19:57,119 --> 01:20:00,520
lecz mo¿e w póŸniejszej teorii,

1073
01:20:00,960 --> 01:20:04,760
mo¿liwe jest by mówi³ do |Maríi Magdaleny, swojej ma³¿onki?

1074
01:20:04,800 --> 01:20:08,720
Prosz¹c j¹, by opiekowa³a siê ich synem?

1075
01:20:13,039 --> 01:20:14,359
Z drugiej strony...

1076
01:20:14,399 --> 01:20:18,159
mo¿e faktycznie ten syn|w grobowcu Talpiot

1077
01:20:18,199 --> 01:20:21,039
oznacza, ¿e Jezus znaleziony

1078
01:20:21,079 --> 01:20:24,359
Nie jest Jezusem z Nazaretu,

1079
01:20:26,840 --> 01:20:31,600
a co za tym idzie, musia³ybyœmy przyj¹æ,|¿e w okolicy, w tym samym czasie

1080
01:20:31,640 --> 01:20:34,479
w tym samym miejscu

1081
01:20:34,520 --> 01:20:36,399
istnia³ inny Jezus,

1082
01:20:36,439 --> 01:20:39,279
który tak¿e mia³ ojca: Józefa,

1083
01:20:39,319 --> 01:20:43,199
dwóch bliskich krewnych: Jakuba i Yosah,

1084
01:20:45,079 --> 01:20:47,920
I dwie kobiety w swoim ¿yciu

1085
01:20:47,960 --> 01:20:49,840
Pierwsza zwana Mari¹,

1086
01:20:49,880 --> 01:20:52,600
a druga Mariamne.

1087
01:21:11,920 --> 01:21:12,840
- Co to za ha³as?

1088
01:21:12,880 --> 01:21:14,760
- Myœlê, ¿e tam jest niespokojnie.

1089
01:21:14,800 --> 01:21:17,439
- Pójdê pogadaæ

1090
01:21:21,520 --> 01:21:25,319
- Jestem z Zachodnio-Jerozolimskiego|oddzia³u IAA (Izraelski Zarz¹d Zabytków)

1091
01:21:25,359 --> 01:21:27,239
Zosta³am przys³ana by Ciê zatrzymaæ|- Co?

1092
01:21:27,279 --> 01:21:29,159
Jeden z dzier¿awców|mieszkañ w Talpiot

1093
01:21:29,199 --> 01:21:31,840
pracuje dla IAA

1094
01:21:32,079 --> 01:21:35,840
i chocia¿ mamy pozwolenie|od mieszkañców,

1095
01:21:35,880 --> 01:21:36,800
wezwana zosta³a IAA.

1096
01:21:36,840 --> 01:21:39,680
- S¹siedzi nie s¹ upowa¿nieni

1097
01:21:39,720 --> 01:21:41,600
by dawaæ wam pozwolenie.

1098
01:21:41,640 --> 01:21:43,520
My dajemy zezwolenia.

1099
01:21:43,560 --> 01:21:44,479
- Zezwolenie do czego?

1100
01:21:44,520 --> 01:21:47,479
By otworzyæ grobowiec.

1101
01:21:48,359 --> 01:21:50,239
W³aœciciele mieszkañ|w Talpiot,

1102
01:21:50,279 --> 01:21:55,039
nakazali zapieczêtowaæ ten grobowiec,|by zapewniæ bezpieczeñstwo swoich dzieci,

1103
01:21:55,079 --> 01:21:59,239
grobowiec, który AAI|zostawi³o otwarty w 1980r.

1104
01:21:59,880 --> 01:22:03,680
Uzyskanie pozwolenie AAI by|otworzyæ grobowiec, którego nigdy nie zapieczêtowano

1105
01:22:03,720 --> 01:22:06,560
wydaje siê niepotrzebne.

1106
01:22:06,600 --> 01:22:08,479
Lecz pomimo naszych próœb

1107
01:22:08,520 --> 01:22:12,039
Nakazano nam zamkn¹æ go ponownie.

1108
01:22:18,079 --> 01:22:21,880
Grobowiec, który byæ mo¿e przechowywa³|szcz¹tki Marii

1109
01:22:21,920 --> 01:22:23,800
matki Jezusa

1110
01:22:23,840 --> 01:22:27,000
Mateusza, z rodzinny Marii

1111
01:22:27,680 --> 01:22:30,520
Yosah i Jakuba, braci Jezusa

1112
01:22:30,560 --> 01:22:32,439
Maríi Magdaleny,

1113
01:22:32,479 --> 01:22:35,159
jej mê¿a, Jezusa

1114
01:22:35,359 --> 01:22:37,239
i Judy, ich syna.

1115
01:22:37,279 --> 01:22:40,600
Jest zapieczêtowany ponownie.

1116
01:22:46,880 --> 01:22:50,680
Kto wie jakie tajemnice skrywane s¹ w œrodku?

1117
01:22:50,720 --> 01:22:52,600
Albo jak d³ugo bêd¹ ukrywane

1118
01:22:52,640 --> 01:22:55,439
pod mieszkaniami w Talpiot.

1119
01:22:55,479 --> 01:22:58,920
T³umaczenie ze s³uchu: Cavalinho|korekta: andrzej78

1120
01:22:59,319 --> 01:23:03,079
Zachêcam do przeczytania Ewangelii!!!

